در انتخاباتی پر تنش، تأخیرهای طولانی و اتهامات جدی تقلب، شورای ملی انتخابات هندوراس سرانجام در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۵، نصری “تیتو” اسفورا، نامزد محافظه‌کار حزب ملی و مورد حمایت آشکار دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، را به عنوان برنده انتخابات ریاست‌جمهوری ۳۰ نوامبر اعلام کرد.

این پیروزی با تنها حدود ۲۸ هزار رأی از بیش از ۵ میلیون رأی معتبر، بیش از سه هفته پس از برگزاری رأی‌گیری اعلام شد و بلافاصله با اعتراضات گسترده در خیابان‌های تگوسیگالپا و سایر شهرها همراه شد.

سالوادور نصرالله، رقیب اصلی از حزب لیبرال، نتیجه را نپذیرفت و آن را “کودتای انتخاباتی” با دخالت مستقیم ایالات متحده توصیف کرد. حمایت ترامپ، که شامل بیانیه‌های عمومی، تهدید به قطع کمک‌های مالی و حتی تماس‌های دیپلماتیک بود، بحث‌های داغی درباره نقش آمریکا در سیاست داخلی هندوراس برانگیخته و سؤالاتی درباره مشروعیت دولت جدید مطرح کرده است. این رویداد نه تنها شکاف‌های عمیق جامعه هندوراس را برجسته کرد، بلکه بار دیگر تاریخ طولانی دخالت‌های خارجی در آمریکای مرکزی را به یاد آورد، جایی که منافع استراتژیک ایالات متحده اغلب بر حاکمیت ملی کشورها سایه افکنده است.

هندوراس کجاست؟ جغرافیا، ویژگی‌های طبیعی و موقعیت استراتژیک

هندوراس کشوری در آمریکای مرکزی است که از شمال با دریای کارائیب، از جنوب با اقیانوس آرام، از غرب با گواتمالا و السالوادور، و از شرق با نیکاراگوئه هم‌مرز است. این کشور با مساحتی حدود ۱۱۲ هزار کیلومتر مربع – کمی بزرگ‌تر از ایالت ویرجینیا در آمریکا – در نیمکره شمالی و غربی زمین قرار دارد و پایتخت آن تگوسیگالپا است. جمعیت هندوراس بیش از ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود و تنوع جغرافیایی آن شامل جنگل‌های بارانی گرمسیری، سواحل طولانی کارائیبی به طول ۴۵۹ مایل، کوهستان‌های مرکزی و دشت‌های ساحلی اقیانوس آرام است. هندوراس به عنوان “خم آمریکای مرکزی” شناخته می‌شود و دارای سه منطقه متمایز است:

سواحل شمالی کارائیبی با آب و هوای گرم و مرطوب، ارتفاعات داخلی با کوه‌هایی مانند کوهستان مرندا که بیش از ۲۵۰۰ متر ارتفاع دارد، و نوار باریک جنوبی در خلیج فونسکا. این موقعیت جغرافیایی هندوراس را به پلی بین آمریکای شمالی و جنوبی تبدیل کرده و آن را در مسیرهای مهاجرت، تجارت و قاچاق قرار داده است.

این کشور همچنین در برابر بلایای طبیعی مانند طوفان‌ها و زلزله‌ها آسیب پذیر است، که اغلب اقتصاد و جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از نظر فرهنگی، هندوراس ترکیبی از میراث مایاها، اسپانیایی‌ها و مهاجران آفریقایی-کارائیبی است، با جزایر بای (Bay Islands) که به دلیل صخره‌های مرجانی و غواصی مشهور هستند.

اقتصاد هندوراس: وابستگی به کشاورزی، remittances و آمار کلیدی

اقتصاد هندوراس بر پایه کشاورزی (صادرات موز، قهوه و شکر)، صنعت نساجی و remittances (پول‌های ارسالی مهاجران) استوار است، با تولید ناخالص داخلی اسمی حدود ۳۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۲ و سرانه ۳۴۴۶ دلار. بخش صنعت ۲۶ درصد GDP را تشکیل می‌دهد، کشاورزی ۱۲ درصد و خدمات بقیه را. نرخ اشتغال ۶۷.۷ درصد است، اما بیکاری جوانان بالا است. remittances بیش از ۲۰ درصد GDP را تأمین می‌کند. تجارت با آمریکا بیش از ۳۷ درصد است، اما چالش‌هایی مانند تورم و بدهی خارجی وجود دارد.

چالش‌های اجتماعی: خشونت، فساد، مهاجرت و آمار

هندوراس یکی از خشن‌ترین کشورهای جهان است با نرخ قتل ۴۰ در هر ۱۰۰ هزار نفر، عمدتاً به دلیل باندهای MS-13. فساد سیستماتیک، با شاخص فساد پایین، و بیکاری جوانان منجر به مهاجرت گسترده شده است. بیش از ۶۰ درصد جمعیت در فقر زندگی می‌کنند، و خشونت خانگی و حملات به مدافعان محیط زیست شایع است. مهاجرت به دلیل خشونت و فقر افزایش یافته، با کاروان‌های مهاجران به آمریکا. سیستم قضایی ضعیف است، با بیش از ۹۰ درصد جرایم بدون مجازات.

تاریخ روابط هندوراس و آمریکا: قرن نوزدهم و شرکت‌های موز

روابط از ۱۸۳۰ آغاز شد، اما در قرن نوزدهم شرکت‌های آمریکایی مانند یونایتد فروت نفوذ اقتصادی داشتند و سیاست را شکل دادند، منجر به “جمهوری موز” شد.

در دهه ۱۹۸۰، هندوراس پایگاه آمریکا علیه نیکاراگوئه بود و کمک‌های نظامی دریافت کرد. کودتای ۲۰۰۹ علیه زلایا با حمایت ضمنی آمریکا همراه بود. در ۱۹۱۱، آمریکا برای حفاظت از منافع خود مداخله کرد.

روابط اخیر: کمک‌های توسعه، بحران ۲۰۰۹ و تمرکز بر مهاجرت

در سال‌های اخیر، تمرکز بر مبارزه با مواد مخدر و مهاجرت بوده، با کمک‌های سالانه آمریکا. بحران ۲۰۰۹ روابط را پرتنش کرد، اما همکاری ادامه دارد. هندوراس به دلیل موقعیت جغرافیایی، نقش کلیدی در کنترل مهاجرت و قاچاق دارد. ایالات متحده بزرگترین شریک تجاری است و پایگاه سوتو کانو اهمیت نظامی دارد. نزدیکی به آمریکا و بازارهای آن، هندوراس را به شریک کلیدی تبدیل کرده.

زمینه تاریخی انتخابات ۲۰۲۵: از شکست چپ‌گرایان تا بازگشت راست‌گرایان

انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۵ هندوراس در بستری از نارضایتی عمومی از دولت قبلی شیومارا کاسترو، رئیس‌جمهور چپ‌گرا از حزب لیبرتادورا، برگزار شد. کاسترو در سال ۲۰۲۱ با وعده‌های مبارزه با فساد، کاهش فقر و بهبود روابط با کشورهای آمریکای لاتین به قدرت رسید، اما دولت او با چالش‌های اقتصادی شدید، افزایش خشونت باندهای جنایی و انتقادات از سیاست‌های خارجی – مانند قطع روابط با تایوان و نزدیکی به چین – روبرو بود.

این شرایط زمینه را برای بازگشت حزب ملی، که برای دهه‌ها قدرت را در دست داشت، فراهم کرد. انتخابات ۲۰۲۵ با مشارکت حدود ۶۸ درصد رأی‌دهندگان برگزار شد، که بالاتر از میانگین سال‌های اخیر بود، اما فرآیند شمارش آرا با مشکلات فنی، قطع سیستم‌های الکترونیکی و ادعاهای دستکاری همراه شد.

ناظران بین‌المللی، از جمله سازمان کشورهای آمریکایی (OAS)، گزارش‌هایی از “ناهماهنگی‌های جدی” منتشر کردند که شامل تغییر در نتایج اولیه بود، جایی که نصرالله ابتدا پیشتاز اعلام شده بود. این انتخابات نه تنها آزمونی برای دموکراسی نوپای هندوراس بود، بلکه نشان‌دهنده تأثیر عوامل خارجی بر سیاست داخلی کشورهای کوچک آمریکای مرکزی است. سابقه انتخابات گذشته، مانند بحران ۲۰۱۷ که با اعتراضات گسترده همراه بود، سایه‌ای بر این فرآیند افکند و نگرانی‌ها درباره تکرار تقلب را افزایش داد.

نصری اسفورا: ریشه‌های خانوادگی و زندگی شخصی

نصری خوان اسفورا زابلاه، متولد ۸ ژوئن ۱۹۵۸ در تگوسیگالپا، از خانواده‌ای مهاجر با ریشه‌های فلسطینی است. خانواده اسفورا که مسیحی بودند در اوایل قرن بیستم از بیت‌المقدس به هندوراس مهاجرت کردند و در تجارت و ساخت‌وساز موفق شدند. اسفورا، که با لقب “تیتو” شناخته می‌شود، در مدارس محلی تحصیل کرد و سپس در رشته مهندسی عمران از دانشگاه ملی هندوراس فارغ‌التحصیل شد. او زندگی شخصی آرامی دارد، متأهل است و دارای سه فرزند. علاقه‌مندی‌های او شامل ورزش، به ویژه فوتبال، و فعالیت‌های خیریه است، که اغلب در کمپین‌های انتخاباتی‌اش برجسته می‌شود. منتقدان او را به عنوان بخشی از نخبگان سنتی هندوراس می‌بینند، اما حامیانش او را مردی عمل‌گرا و نزدیک به مردم توصیف می‌کنند. اسفورا پیش از سیاست، در صنعت ساخت‌وساز فعالیت داشت و شرکت خانوادگی‌اش در پروژه‌های زیرساختی بزرگ نقش ایفا کرد.

مسیر سیاسی اسفورا: از شهرداری تا نامزدی ریاست‌جمهوری

اسفورا کار سیاسی خود را در دهه ۱۹۹۰ آغاز کرد؛ ابتدا به عنوان عضو شورای شهر تگوسیگالپا و سپس نماینده مجلس ملی از حزب ملی. او از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ شهردار پایتخت بود و در این دوره پروژه‌های بزرگی مانند بازسازی جاده‌ها، بهبود سیستم فاضلاب و ساخت پارک‌های عمومی را اجرا کرد. با این حال، دوران شهرداری‌اش با اتهامات فساد همراه بود؛ در سال ۲۰۱۸، دادستانی هندوراس او را به اختلاس ۲۸ میلیون لمپیرا (حدود ۱.۱ میلیون دلار) متهم کرد، اتهامی که اسفورا آن را “سیاسی” خواند و در نهایت تبرئه شد. در انتخابات ۲۰۲۱، اسفورا نامزد حزب ملی بود اما با اختلاف کمی به کاسترو باخت. بازگشت او در ۲۰۲۵ نشان‌دهنده استراتژی حزب ملی برای تمرکز بر مسائل اقتصادی و امنیت بود، جایی که اسفورا وعده ایجاد ۵۰۰ هزار شغل و تقویت نیروهای امنیتی را داد. او خود را به عنوان “در خدمت شما” معرفی می‌کند و بر رویکرد عمل‌گرایانه تأکید دارد.

سالوادور نصرالله: رقیب اصلی اسفورا و چهره شناخته‌شده رسانه‌ای هندوراس

سالوادور الخاندرو سزار نصرالله سالوم، متولد ۳۰ ژانویه ۱۹۵۳ در تگوسیگالپا، یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های سیاسی و رسانه‌ای هندوراس است. او مهندس عمران، تاجر، روزنامه‌نگار ورزشی و مجری تلویزیونی است که برای دهه‌ها برنامه‌های پرطرفداری مانند “۵ دپورتیوو” (برنامه ورزشی) و “ایکس-۰ دا دینرو” (مسابقه جایزه‌دار) را میزبانی کرده و به همین دلیل لقب “ارباب تلویزیون” گرفته است. نصرالله چندین بار نامزد ریاست‌جمهوری شده: در ۲۰۱۳ با حزب ضدفساد (که خود بنیانگذار آن بود)، در ۲۰۱۷ با ائتلاف مخالفان (که ادعای تقلب گسترده در آن مطرح شد)، و در ۲۰۲۱ ابتدا نامزد بود اما کنار رفت تا معاون شیومارا کاسترو شود و به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور خدمت کند. او در ۲۰۲۴ استعفا داد تا در انتخابات ۲۰۲۵ با حزب لیبرال نامزد شود و رقیب اصلی اسفورا گردد.

حمایت ترامپ از اسفورا: بیانیه‌های عمومی و تهدیدها

دونالد ترامپ، که در نوامبر ۲۰۲۴ برای دومین بار به ریاست‌جمهوری آمریکا انتخاب شد، حمایت خود از اسفورا را تنها چند روز پیش از انتخابات ۳۰ نوامبر اعلام کرد. در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی X، ترامپ اسفورا را “رهبری قوی که هندوراس نیاز دارد” توصیف کرد و گفت او می‌تواند “مهاجرت غیرقانونی را متوقف کند و با کارتل‌های مواد مخدر بجنگد”. این حمایت شامل تهدید به قطع کمک‌های سالانه آمریکا – بیش از ۲۰۰ میلیون دلار برای برنامه‌های توسعه و امنیت – در صورت پیروزی رقیبان بود. ترامپ همچنین در مصاحبه‌ای با فاکس نیوز گفت: “اسفورا دوست آمریکاست و ما نمی‌توانیم اجازه دهیم کمونیست‌ها دوباره قدرت بگیرند.” این بیانیه‌ها بلافاصله واکنش‌های بین‌المللی را برانگیخت و جو انتخاباتی را تغییر داد.

انگیزه‌های استراتژیک ترامپ: مهاجرت، مواد مخدر و مقابله با چین

حمایت ترامپ بخشی از سیاست خارجی “آمریکا اول” او است، که بر کنترل مرز جنوبی تمرکز دارد. هندوراس یکی از اصلی‌ترین منابع مهاجران به ایالات متحده است، با بیش از ۱۰۰ هزار هندوراسی که سالانه مرز را عبور می‌کنند. ترامپ معتقد است اسفورا می‌تواند سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری علیه مهاجرت اعمال کند. علاوه بر این، هندوراس نقش کلیدی در مسیرهای قاچاق مواد مخدر دارد، و پایگاه نظامی آمریکا در سوتو کانو مرکز عملیات مشترک است. ترامپ همچنین نگران نفوذ چین در منطقه است، پس از آنکه کاسترو روابط با پکن را تقویت کرد. حمایت از اسفورا بخشی از تلاش برای تقویت متحدان راست‌گرا در آمریکای لاتین است، جایی که آمریکا به دنبال حفظ نفوذ اقتصادی و امنیتی خود است. این استراتژی شامل تقویت تجارت دوجانبه و سرمایه‌گذاری‌های آمریکایی در هندوراس است، که می‌تواند به کاهش فقر و مهاجرت کمک کند.

روند انتخابات ۲۰۲۵: کمپین‌ها، نظرسنجی‌ها و مناظره‌ها

کمپین انتخاباتی ۲۰۲۵ با رقابت شدید بین اسفورا و نصرالله همراه بود. اسفورا بر مسائل اقتصادی مانند جذب سرمایه‌گذاری خارجی و بهبود زیرساخت‌ها تمرکز داشت، در حالی که نصرالله بر اصلاحات اجتماعی و مبارزه با فساد تأکید می‌کرد. نظرسنجی‌های اولیه نشان‌دهنده برتری نصرالله بودند، اما در هفته‌های آخر، حمایت ترامپ جو را تغییر داد و اسفورا را به پیشتازی رساند. دو مناظره تلویزیونی برگزار شد: در اولین مناظره، اسفورا نصرالله را به “همکاری با چپ‌گرایان رادیکال” متهم کرد، در حالی که نصرالله حمایت ترامپ را “دخالت خارجی” نامید. کمپین اسفورا میلیون‌ها دلار صرف تبلیغات کرد، با تمرکز بر مناطق روستایی و شهری بزرگ مانند سان پدرو سولا. نصرالله بر جنبش‌های جوانان و زنان تکیه داشت و وعده افزایش حقوق حداقل و برنامه‌های بهداشتی داد. مشکلات فنی در روز انتخابات، مانند قطعی اینترنت در برخی مراکز رأی‌گیری، نگرانی‌ها را افزایش داد. مشارکت بالا نشان‌دهنده علاقه عمومی بود، اما اتهامات خرید آرا در مناطق فقیرنشین کمپین را لکه‌دار کرد.

نتایج رسمی و آمار آرا: حاشیه اندک، توزیع جغرافیایی و ابهامات

شورای ملی انتخابات اسفورا را با ۵۲.۰۷ درصد آرا (حدود ۱.۷ میلیون رأی) برنده اعلام کرد، در حالی که نصرالله ۴۷.۹۳ درصد کسب کرد. این حاشیه اندک – کمتر از ۱ درصد – کوچک‌ترین در تاریخ اخیر هندوراس است. توزیع آرا نشان‌دهنده شکاف جغرافیایی بود: اسفورا در مناطق روستایی و شمالی کارائیبی پیشتاز بود، جایی که حزب ملی پایگاه سنتی دارد، در حالی که نصرالله در پایتخت و جنوب حمایت بیشتری داشت. ناظران OAS گزارش دادند که بیش از ۵۰۰ مورد “ناهماهنگی” وجود داشته است، از جمله تغییر نتایج در صندوق‌های الکترونیکی. بیش از ۲۰ درصد صندوق‌ها نیاز به بازشماری داشتند، که فرآیند را طولانی کرد. آمار رسمی نشان‌دهنده مشارکت ۶۸ درصدی است، اما برخی مناطق گزارش‌هایی از رأی‌گیری دوگانه داشتند.

اتهامات تقلب: ادعاهای دستکاری، شواهد و تحقیقات

نصرالله بلافاصله نتیجه را رد کرد و گفت که “ترامپ و حزب ملی آرا را دزدیدند”. شواهد شامل ویدیوهایی از تغییر نتایج در سیستم الکترونیکی، گزارش‌هایی از خرید آرا در مناطق روستایی و ادعاهای فشار بر کارکنان انتخاباتی است. سازمان‌های حقوق بشری مانند هیومن رایتس واچ خواستار تحقیقات مستقل شدند و گزارش دادند که بیش از ۱۰۰ مورد تهدید علیه ناظران انتخاباتی ثبت شده است. شورای انتخابات برخی ناهماهنگی‌ها را پذیرفت اما آن‌ها را “اشتباهات فنی” خواند. نصرالله دادخواستی به دادگاه عالی ارائه کرد و خواستار بازشماری کامل شد. تحلیلگران می‌گویند تقلب ممکن است در حاشیه‌های اندک تعیین‌کننده بوده باشد، مشابه بحران ۲۰۱۷.

اعتراضات داخلی: خیابان‌های پرتنش، درگیری‌ها و تأثیرات اجتماعی

پس از اعلام نتیجه، هزاران نفر در تگوسیگالپا، سان پدرو سولا و دیگر شهرها به خیابان‌ها ریختند. اعتراضات عمدتاً مسالمت‌آمیز بودند، اما درگیری‌هایی با پلیس رخ داد که منجر به زخمی شدن بیش از ۲۰۰ نفر و دستگیری ۵۰۰ معترض شد. ارتش قول داد انتقال قدرت را تضمین کند، اما تنش‌ها ادامه دارد و گزارش‌هایی از تیراندازی به معترضان وجود دارد. اعتراضات بر مسائل عمیق‌تری مانند فساد و نابرابری تمرکز دارد، با مشارکت جوانان و زنان برجسته. اقتصاد محلی تحت تأثیر قرار گرفت، با تعطیلی کسب‌وکارها و کاهش گردشگری.

واکنش‌های بین‌المللی: از محکومیت تا پذیرش و بیانیه‌ها

ایالات متحده نتیجه را پذیرفت و ترامپ تبریک گفت، اما اتحادیه اروپا و سازمان ملل خواستار بررسی مستقل شدند. کشورهای آمریکای لاتین مانند مکزیک و برزیل نگرانی خود را ابراز کردند و آن را “دخالت آمریکا” نامیدند. چین، که روابط نزدیکی با دولت قبلی داشت، سکوت کرد. OAS بیانیه‌ای صادر کرد و خواستار آرامش شد، در حالی که سازمان‌های حقوق بشر مانند عفو بین‌الملل اعتراضات را حمایت کرد.

اسفورا قول روابط نزدیک‌تر با آمریکا را داده، اما باید با اعتراضات، بحران اقتصادی و خشونت مقابله کند. این پیروزی ممکن است ثبات کوتاه‌مدت بیاورد، اما شکاف‌ها عمیق هستند و ممکن است به مهاجرت بیشتر منجر شود. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند تمرکز بر سرمایه‌گذاری آمریکایی و اصلاحات امنیتی، اما موفقیت بستگی به حل فساد دارد.

منابع:

• Britannica: Honduras | Map, Population, History, Geography, & Culture (وب:۰)
• National Geographic Kids: Honduras Country Profile (وب:۱)
• CountryReports: Honduras Geography (وب:۲)
• Blue Green Atlas: The Geography of Honduras (وب:۳)
• CIA: Honduras – The World Factbook (وب:۴)
• Wikipedia: Economy of Honduras (وب:۹)
• globalEDGE: Honduras: Economy (وب:۱۰)
• Statista: Economy of Honduras – statistics & facts (وب:۱۱)
• HRW: World Report 2025: Honduras (وب:۱۸)