راز تسلیم بی‌بی‌سی مقابل پرزیدنت ترامپ: چرا غول رسانه‌ای انگلیس کوتاه آمد؟

در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴، بی‌بی‌سی با پخش مستندی جنجالی به نام “Trump: A Second Chance?” در برنامه پانوراما، خود را در مرکز یک دعوای حقوقی پرهیاهو قرار داد.

این مستند که در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۴ پخش شد، بخشی از سخنرانی دونالد ترامپ در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ – روز حمله به کنگره – را به صورت ویرایش‌شده نشان داد؛ ویرایشی که دو جمله جداگانه با بیش از ۵۰ دقیقه فاصله را به هم چسباند و به نظر می‌رسید ترامپ مستقیماً هوادارانش را به خشونت و حمله به کنگره فرامی‌خواند.

ترامپ در آن سخنرانی گفته بود:”ما به سمت کنگره قدم می‌زنیم و سناتورها و نمایندگان شجاع‌مان را تشویق می‌کنیم.” اما در نسخه بی‌بی‌سی، این بخش با جمله “ما مثل جهنم می‌جنگیم” ترکیب شد که در اصل به انتخابات “فاسد” اشاره داشت.

این ویرایش، ترامپ را به عنوان محرک مستقیم خشونت نشان می‌داد، در حالی که او در این سخنرانی از عبارت “مبارزه” در زمینه سیاسی استفاده کرده بود.

واکنش تند ترامپ: تهدید به شکایت میلیاردی

تیم حقوقی ترامپ بلافاصله واکنش نشان داد و نامه‌ای به بی‌بی‌سی ارسال کرد. آن‌ها این ویرایش را “عمدی و فریبنده” توصیف کردند و ادعا کردند که به ترامپ افترا زده شده است. خواسته آنها شامل عذرخواهی رسمی، حذف کامل مستند از تمام پلتفرم‌ها، و پرداخت غرامت تا سقف یک میلیارد دلار بود.

این دعوا بخشی از الگوی گسترده‌تر ترامپ در مقابله با رسانه‌هاست؛ او پیش از این نیز شبکه‌هایی مانند CBS را به دلیل مصاحبه‌های جنجالی تحت فشار قرار داده و حتی ۱۶ میلیون دلار غرامت از CBS دریافت کرده است.

پاسخ بی‌بی‌سی: عذرخواهی اما بدون غرامت

بی‌بی‌سی در پاسخ، عذرخواهی کرد و پذیرفت که ویرایش “ناخواسته” باعث ایجاد تصور غلط شده است. آن‌ها اعلام کردند که مستند را دیگر پخش نمی‌کنند و حتی رئیس هیئت مدیره بی‌بی‌سی نامه‌ای شخصی به کاخ سفید ارسال و ابراز تأسف کرد.

با این حال، بی‌بی‌سی ادعای افترا را رد کرد و پرداخت غرامت را نپذیرفت. دلایل آن‌ها شامل این بود که مستند تنها در انگلیس پخش شده و در آمریکا در دسترس نبوده؛ از سویی دیگر ترامپ نیز انتخابات را برده و آسیبی ندیده است.

به گفته “بی بی سی” ویرایش برای کوتاه کردن سخنرانی طولانی (فقط ۱۲ ثانیه از یک برنامه یک‌ساعته) بوده و نه با نیت بد، و قوانین آمریکا از آزادی بیان سیاسی محافظت می‌کند. کارشناسان حقوقی معتقدند که ترامپ شانس کمی برای پیروزی در دادگاه دارد، زیرا باید ثابت کند بی‌بی‌سی با “نیت بد واقعی” عمل کرده – استانداردی بالا برای شخصیت‌های عمومی مانند ترامپ.

سابقه جنجالی بی‌بی‌سی: چرا این بار کوتاه آمد؟

حواشی این ماجرا اما فراتر از دعوای حقوقی است. منتقدان بی‌بی‌سی را متهم به جانبداری ضدترامپ کرده‌اند، که این بخشی از انتقادهای طولانی‌مدت به پوشش خبری این شبکه در مورد ترامپ است.

از سوی دیگر، حامیان بی‌بی‌سی آن را اشتباهی ناخواسته در ویرایش می‌دانند و تأکید می‌کنند که این شبکه سابقه‌ای طولانی در گزارشگری بی‌طرف دارد.

اما در واقع این کار بی‌بی‌سی مسبوق به سابقه است؛ بی‌بی‌سی بارها و بارها در گذشته متهم به ویرایش‌های گمراه‌کننده، گزارش‌های جانبدارانه یا حتی پخش اخبار جعلی شده، اما در بسیاری موارد، به ویژه در مورد اشخاص یا رویدادهای غیرغربی که قدرت کمتری برای پیگیری داشته‌اند، عذرخواهی نکرده و به این رویه ادامه داده است.

برای مثال، در سال ۲۰۱۱، مستند پانوراما درباره کار کودک در زنجیره تأمین Primark هند، بر اساس تصاویر جعلی بود و بی‌بی‌سی پس از سه سال تحقیق داخلی، مجبور به عذرخواهی شد، اما در موارد دیگر مانند پوشش اعتراضات کشمیر در ۲۰۱۹ (که هند آن را ساختگی خواند) یا گزارش درباره ارتش پاکستان در ۲۰۱۹ (که به نقض حقوق بشر متهم شد اما پاکستان آن را رد کرد)، هیچ عذرخواهی‌ای صورت نگرفت.

این در حالی است که بی‌بی‌سی همیشه خود را بی‌طرف، منصف و حرفه‌ای می‌داند و بر اساس منشور خود، موظف به رعایت بی‌طرفی است.

منتقدان می‌گویند این بار، بی‌بی‌سی که این کارش مسبوق به سابقه بوده، مجبور به اعتراف و عذرخواهی شده چون او شخصیت قدرتمندی در غرب و نیز دسترسی به ابزارهای قانونی و رسانه‌ای قوی دارد.

ترامپ با تهدید به شکایت تا یک میلیارد دلار و فشار عمومی از طریق حامیانش، بی‌بی‌سی را تحت فشار قرار داد تا برای حفظ اعتبار و جلوگیری از دادگاه، عذرخواهی کند.

در دفعات قبلی، مانند پوشش اعتراضات ایران یا رویدادهای غیرغربی، چون دسترسی افراد یا کشورها به ابزارهای قانونی محدود است بی‌بی‌سی عذرخواهی نکرده و به راحتی از کنار اتهامات گذشته است.

حواشی گسترده: از روابط بین‌الملل تا شبکه‌های اجتماعی

این جنجال همچنین بر روابط آمریکا و انگلیس سایه انداخته است و ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور، ممکن است از ابزارهای دیپلماتیک برای فشار بر انگلیس استفاده کند.

واکنش‌های عمومی در شبکه‌های اجتماعی پر از بحث است؛ برخی ترامپ را “قربانی رسانه‌های چپ‌گرا” می‌دانند، در حالی که دیگران این تهدید را “سرکوب آزادی بیان” توصیف می‌کنند.

علاوه بر این، این ماجرا یادآور موارد مشابهی مانند شکایت ترامپ از ABC News و CNN است، که نشان‌دهنده حساسیت ترامپ برای مقابله با رسانه‌ها از طریق دادگاه‌هاست. حساسیتی که میتواند پای بی بی سی را با وجود عذرخواهی کردنش، به دادگاه بکشاند.

منابع:

• NPR: https://www.npr.org/2025/11/14/nx-s1-5608004/bbc-apology-trump-speech
• BBC: https://www.bbc.com/news/articles/c709y1yx1r0o
• New York Times: https://www.nytimes.com/2025/11/13/world/europe/bbc-apology-trump.html
• Insurance Journal: https://www.insurancejournal.com/news/international/2025/11/14/847632.htm
• Reuters: https://www.reuters.com/world/does-trump-have-defamation-case-against-bbc-2025-11-12/
• BBC: https://www.bbc.com/news/articles/c0mx28vlp4wo
• National Post: https://nationalpost.com/news/world/bbc-apologizes-to-trump-but-rejects-his-demands-for-compensation
• The Independent: https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/bbc-trump-legal-action-panorama-edit-apology-latest-news-b2865089.html
• Newsweek: https://www.newsweek.com/donald-trump-bbc-apology-video-live-updates-11044225
• Wikipedia – BBC Controversies: https://en.wikipedia.org/wiki/BBC_controversies
• BBC: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-64222261