در دل واشنگتن دی‌سی، جایی که تاریخ آمریکا با سنگ و مرمر سخن می‌گوید، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، پروژه‌ای جاه‌طلبانه را رونمایی کرده که ترکیبی از شکوه، جنجال و بلندپروازی است: ساخت یک «طاق نصرت» (Triumphal Arch) الهام‌گرفته از طاق نصرت معروف پاریس. این سازه، که برخی منتقدان آن را «طاق ترامپ» (Arc de Trump) می‌نامند، قرار است به عنوان نقطه کانونی جشن‌های ۲۵۰ سالگی استقلال آمریکا در سال ۲۰۲۶ قد علم کند. اما پشت این طرح جسورانه چیست؟ آیا این یک ادای احترام واقعی به روح پایدار ملت آمریکاست یا پروژه‌ای شخصی برای بزرگ‌نمایی خود ترامپ؟

جرقه اولیه: اعلام ترامپ و هیاهوی نخستین

در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ترامپ در یک مهمانی تعطیلات کاخ سفید با اهداکنندگان مالی، بمب خبری را منفجر کرد: ساخت طاق نصرت «ظرف دو ماه آینده» آغاز می‌شود. این طاق، که ترامپ آن را نمادی از پیروزی و استقامت آمریکا توصیف کرده، قرار است «طاق پاریس را با فاصله زیادی پشت سر بگذارد».

طرح‌های منتشرشده توسط کاخ سفید نشان‌دهنده سازه‌ای باشکوه با مجسمه بانوی آزادی بال‌دار طلایی و عقاب‌های باشکوه است که احتمالاً در میدان یادبود (Memorial Circle) روبه‌روی یادبود لینکلن قرار می‌گیرد.

با نزدیک شدن به نیمه‌قرن سوم استقلال آمریکا – ۲۵۰ سالگی اعلامیه استقلال در ۴ ژوئیه ۲۰۲۶ – ترامپ این طاق را به عنوان افزودنی «زیبا» به میدان ملی (National Mall) معرفی کرده و هدفش را «زیباسازی دوباره دی‌سی» اعلام کرده است. اما این ایده از کجا آمد؟

ریشه آن به پیشنهادهای اولیه جاستین شوبو، مشاور سابق معماری، بازمی‌گردد که ایده احیای طرح صدساله مک‌میلان در ۱۹۰۱ برای یک طاق نصرت در دی‌سی را مطرح کرد. ابتدا به عنوان سازه موقتی در نظر گرفته شده بود، اما حالا به یک بنای دائمی تبدیل شده که نشان‌دهنده تمایل ترامپ به ایجاد نشانه‌های ماندگار است.

این خبر موجی در محافل سیاسی و رسانه‌های اجتماعی ایجاد کرد. در پلتفرم X (توییتر سابق)، پست‌ها از تأییدهای پرشور – مانند «کاملاً خیره‌کننده! آیا ترامپ باید این کار را بکند؟» – تا سؤال‌های شکاکانه مانند «چرا بنایی شبیه طاق نصرت پاریس می‌سازیم؟» را شامل می‌شود. این هیاهو نشان‌دهنده شکاف ملی است: یک طرف آن را زینت غیرضروری می‌بیند، طرف دیگر اولویت‌های غلط در میان فشارهای اقتصادی.

ریشه‌های تاریخی: از پیروزی‌های رومی تا شکوه ناپلئونی

طاق‌های نصرت پدیده جدیدی نیستند؛ آنها نمادهای باستانی پیروزی‌اند. از دوران روم باستان، این سازه‌ها برای بزرگداشت فتوحات نظامی ساخته می‌شدند، مانند طاق تیتوس در رم که سقوط اورشلیم را جشن می‌گیرد. در قرن نوزدهم فرانسه، ناپلئون طاق نصرت پاریس را برای گرامیداشت پیروزی‌هایش سفارش داد، با حکاکی‌های پیچیده از نبردها و مقبره سرباز ناشناس.

نسخه ترامپ مستقیماً از اینها الهام گرفته، اما با پیچ و تاب آمریکایی. طرح پیشنهادی توسط هریسون دیزاین در سپتامبر ۲۰۲۵، عناصر نئوکلاسیک مانند ستون‌ها و پیشانی‌ها را شامل می‌شود و ارتفاع آن ممکن است به ۴۰۰ فوت برسد – بزرگ‌تر از همتای فرانسوی.

منتقدان این شکوه امپراتوری را به زیبایی‌شناسی استبدادی مرتبط می‌دانند و یکی از تحلیل‌ها می‌گوید: «طاق‌های نصرت از دوران روم باستان برای اهداف امپریالیستی استفاده شده‌اند و پیشنهاد اخیر رئیس‌جمهور استثنا نیست». در واقع، طرح‌های تحقق‌نیافته هیتلر برای طاق عظیمی در برلین (گرمانیا) طی بازدید از پاریس، موازی تاریک تاریخی ایجاد می‌کند که برخی کامنت‌گذاران آنلاین به آن اشاره کرده‌اند.

در زمینه آمریکایی، این طاق با طرح ساخته‌نشده مک‌میلان برای یادبودی در ورودی آرلینگتون همخوانی دارد و با میراث بوآرز دی‌سی هماهنگ است. اما چرا حالا؟ تیم ترامپ آن را احیای «چیزهای بزرگ» می‌داند که با شعار «آمریکا را دوباره بزرگ کنیم» همخوانی دارد.

انگیزه‌های پشت طاق

طاق نصرت ترامپ که ترکیبی از میهن دوستی، میراث شخصی و تنفر زیبایی‌شناختی از وضعیت فعلی دی‌سی را نشان می‌دهد. ترامپ مدت‌هاست که از «گرافیتی، فواره‌های غیرفعال و معماری فدرال زشت» پایتخت انتقاد می‌کند و طاق را بخشی از تلاش برای زیباسازی می‌بیند. او وینس هیلی، نویسنده سابق سخنرانی‌ها و حالا رئیس سیاست داخلی، را مسئول آن کرده و آن را «کار اصلی» هیلی می‌نامد.

انگیزه‌ها چندوجهی‌اند. اول، ادای احترام به ۲۵۰ سالگی، نماد پیروزی‌های آمریکا از انقلاب تا چالش‌های مدرن. ترامپ آن را «نماد ماندگار» در میدان ملی می‌بیند که نمای کلی شهر را برای گردشگران و ساکنان بهبود می‌بخشد. دوم، با ریشه‌های توسعه‌دهنده ترامپ همخوانی دارد؛ او به عنوان غول املاک، همیشه به ساخت‌های جسورانه علاقه داشته، از برج ترامپ تا بازسازی‌های کاخ سفید.

سابقه ترامپ: تاریخچه‌ای از شکوه و بلند پروازی بنایی

این اولین ورود ترامپ به تغییر نمادهای آمریکا نیست. در دوره اول، او یادمان های ملی را تحت قانون آثار باستانی بررسی و کوچک کرد، مانند Bears Ears و Grand Staircase-Escalante را میلیون‌ها هکتار کاهش داد – اقدامی که بعداً توسط بایدن لغو شد اما به عنوان اولویت تجارت بر حفاظت انتقاد شد.

در ۲۰۲۰، ترامپ «باغ ملی قهرمانان آمریکایی» را پیشنهاد کرد، پارکی با مجسمه‌های ۲۵۰ شخصیت از جورج واشنگتن تا بیلی گراهام، به عنوان پاسخی به حذف یادمان ها در اعتراضات. هرچند ناتمام ماند، اما تأکید او بر روایت‌های قهرمانانه را نشان می‌دهد.

بازسازی‌های کاخ سفید تحت ترامپ شامل طلاکاری دفتر بیضی، سنگ‌فرش باغ رز و برنامه  تالار رقص ۳۰۰-۴۰۰ میلیون دلاری – پروژه‌هایی با بودجه خصوصی که به دلیل تجمل گرایی افراطی انتقاد شدند.

اخیراً، ترامپ ساختمان‌ها را تغییر نام داده و کشتی‌های نیروی دریایی را به نام خود پیشنهاد کرده که الگویی از تاثیرگذاری برند شخصی بر دارایی‌های عمومی را نشان می‌دهد. طاق نصرت در این قالب جا می‌گیرد: شاهدی بزرگ و دائمی بر دیدگاه او.

واکنش‌های عمومی: حمایت و مخالفت‌ها فوران می‌کنند

واکنش‌ها دوقطبی‌اند. حامیان آن را ادای احترام شایسته می‌دانند: «باید دوباره چیزهای بزرگ بسازیم!» یک پست X با هزاران لایک فریاد زد. فاکس نیوز و رسانه‌های محافظه‌کار آن را نوآوری میهن دوستانه می‌دانند و ترامپ آن را «ویژه» می‌نامد.

اما منتقدان آن را هدررفت می‌دانند. «فراموش کنید مشکلات واقعی را حل کنید – دستاورد بزرگ داخلی بعدی ترامپ ساخت طاق نصرت غول‌پیکر است»، یک حساب نوگرا مسخره کرد. نگرانی‌ها شامل تخریب ساختمان‌های تاریخی و اثرات زیست‌محیطی است و یک کارمند سابق GSA از ریسک برای سایت‌های فدرال هشدار داد.

مورخان هنر مانند ارین تامپسون آن را نماد قدرت می‌بینند و به ایده اول امریکای ترامپ را که در صدد بازسازی چهره آسیب دیده امریکا است، ارزشمند می دانند.

پوشش رسانه‌ای از گزارش‌های واقعی نیوزویک تا نگاه های طنز آمیز انتقادی در یوتیوب، تقسیم فرهنگی گسترده‌تری را منعکس می‌کند.

پول از کجا می آید؟

برآورد هزینه‌های این پروژه بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار متغیر است و قرار است از کمک‌های مالی خصوصی باقی‌مانده از پروژه‌های پیشین، از جمله پروژه سالن‌های تشریفاتی (ballroom) تأمین شود.

گزارش‌ها نشان می‌دهد ترامپ بیش از نیاز پروژه منابع مالی جذب کرده و حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار از اهداکنندگان در اختیار دارد؛ منابعی که دست‌کم به‌طور رسمی، مشمول مالیات نیستند. این الگوی تأمین مالی خصوصی، شباهت زیادی به پروژه‌های قبلی ترامپ دارد.

برخی گزارش‌ها بر روال معمول شروع به ایجاد شک و شبهه در منابع مالی این پروژه ها دارند.گزارش هایی که حاکی از آن است که این منابع از سوی حامیان ثروتمند و نزدیک به حلقه‌های انتخاباتی ترامپ تأمین شده‌اند؛ افرادی که ممکن است در آینده بر تصمیمات سیاسی تأثیر بگذارند.در حالی که کنگره ۱۵۰ میلیون دلار برای مراسم‌های رسمی دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس آمریکا اختصاص داده، این پروژه خاص برای تأمین هزینه‌های اضافی به منابع خصوصی تکیه کرده و عملاً از نظارت مستقیم فدرال دور مانده است.

تصویر کلان: جشن ۲۵۰ سالگی آمریکا و پروژه‌ای پرزرق‌وبرق

این طاق تنها بخشی از طرح بزرگ‌تری به نام «آزادی ۲۵۰» (Freedom 250) است؛ ابتکاری که به پیشنهاد ترامپ برای بزرگداشت دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس آمریکا طراحی شده است. این برنامه زیر نظر یک گروه غیرحزبی و به ریاست کیت کراچ اجرا می‌شود و مجموعه‌ای از رویدادهای متنوع را در بر می‌گیرد؛ از برگزاری «بازی‌های میهن‌دوستانه» در محوطه نشنال مال گرفته تا برگزاری یک مبارزه UFC در کاخ سفید، نمایشگاه‌های ایالتی و معرفی یا ارزیابی چهره‌های شاخص ملی.

برای این مجموعه برنامه‌ها بودجه‌ای حدود ۱۵۰ میلیون دلار در نظر گرفته شده و برگزارکنندگان از آن به‌عنوان «باشکوه‌ترین جشن تولد جهان» یاد می‌کنند. این ابتکار ریشه در امضای اعلامیه استقلال آمریکا دارد و هدف آن، تبدیل سالگرد تأسیس کشور به فرصتی برای تقویت حس وحدت ملی و مشارکت ایالت‌ها، شرکت‌ها و شهروندان در بازنگری مسیر تاریخی آمریکا عنوان شده است. ترامپ این برنامه را ویترینی جهانی برای نمایش جایگاه آمریکا می‌داند؛ نمایشی که از نگاه او با دستاوردهای سیاست خارجی‌اش نیز هم‌راستاست.

یادگاری ماندگار

این طاق نصرت، در نگاه بسیاری، خلاصه‌ای از دوران ریاست‌جمهوری ترامپ است؛ پروژه‌ای جسورانه، بحث‌برانگیز و بزرگ‌مقیاس. این‌که در نهایت به نمادی محبوب و ماندگار تبدیل شود یا به‌عنوان نمونه‌ای هشداردهنده از زیاده‌روی در حافظه عمومی باقی بماند، بیش از هر چیز به نحوه اجرا و برداشت افکار عمومی بستگی دارد. با نزدیک شدن زمان ساخت، این پروژه پرسشی بنیادی را دوباره مطرح می‌کند: چه کسی در پی بازسازی عظمت امریکا است؟

فهرست منابع

• فاکس نیوز: گزارش‌های اعلام و زمان‌بندی ساخت.
• پولیتیکو: جزئیات انگیزه‌ها و برنامه‌های ۲۵۰ سالگی.
• بی‌بی‌سی: زمینه تاریخی و insights تأمین مالی.
• گاردین: واکنش‌ها و انتقادهای سیاست.
• پست‌های X: احساس عمومی از کاربران مختلف.
• سایت کاخ سفید: سایت رسمی America 250.