فروش «نام ترامپ» بدون مالکیت واقعی
تحلیلهای رسانهای و گزارشهای تحقیقی نشان میدهد دونالد ترامپ ثروت خود را بیشتر از راه فروش نام و برندش ساخت تا از ساختوساز واقعی. بررسی واشنگتنپست نشان داد نام ترامپ در دستکم ۵۰ قرارداد لایسنس یا مدیریت در نقاط مختلف جهان به کار رفت و شرکتهای او از این مسیر بیش از ۵۹ میلیون دلار درآمد به دست آوردند. ترامپ در این مدل ریسک مالی را حذف کرد و فقط اعتبار شخصی خود را معامله کرد. او بهجای سرمایهگذاری، نامش را به پروژهها فروخت و درآمد ثابت گرفت. در بسیاری از این طرحها، او حتی یک دلار هم وارد پروژه نکرد. در ترامپتاور باکو، تیم او اعلام کرد ترامپ صرفاً مجوز استفاده از نام را داده است. پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۱۷، این الگو متوقف نشد. افتتاح پروژهای با نام ترامپ در ونکوور نشان داد این مدل ادامه دارد. این پروژه تنها بر قرارداد لایسنس استوار بود. هیچ مالکیت یا مشارکت مالی در کار نبود.
آپارتمانهای لوکس ترامپ و مسیر پولهای مشکوک
بسیاری از پروژههای لوکس با برند ترامپ به بستر نقلوانتقال پولهای مشکوک تبدیل شدند. در هتل و برج Trump Ocean Club پاناما، تحقیقات مشترک Global Witness و رسانهها نشان داد که کارتلهای مواد مخدر کلمبیایی از این پروژه برای پولشویی استفاده کردند. گزارشها تصریح میکنند که درآمدهای قاچاق از مسیر این هتل شسته شد. توسعهدهندگان واحدهای مسکونی را به خریدارانی فروختند که هدف اصلیشان پنهانسازی پولهای غیرقانونی بود. برخی از این افراد با شبکههای جنایی فراملی ارتباط داشتند.
در نیویورک نیز الگوی مشابهی دیده شد. گزارشها نشان میدهد یک واحد لوکس در هتل بینالمللی ترامپ کنار سنترال پارک به کلودیا ساسو-نگسو فروخته شد. این خرید با حدود ۷ میلیون دلار انجام شد که منشأ آن را به اختلاس از بودجه دولتی کنگو نسبت دادند. بررسیگران فساد میگویند بخشی از امپراتوری تجاری ترامپ با پولهای غیرقابل ردیابی رشد کرد. پروندههای فدرال همچنین نشان میدهد وادیم ترینچر از برج ترامپ نیویورک برای قمار سازمانیافته و پولشویی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار استفاده کرد.
وادیم ترینچر (Vadim Trincher) طبق اسناد دادگاههای فدرال آمریکا، یکی از رهبران شبکه قمار غیرقانونی و پولشویی فراملی بود که با گروههای سازمانیافته روسزبان (Russian-American Organized Crime) همکاری داشت. او از یک واحد مسکونی در برج ترامپ نیویورک بهعنوان پایگاه عملیاتی استفاده میکرد.
خریداران ناشناس، الیگارشها و اتهام پولشویی
در بسیاری از پروژههای ترامپ، خریداران اصلی هویت شفافی ندارند یا به طبقات سیاسی و ثروتمند خارجی تعلق دارند. گزارش تحقیقی رویترز نشان داد حداقل ۶۳ فرد دارای پاسپورت یا نشانی روسیه حدود ۹۸.۴ میلیون دلار ملک در هفت برج لوکس ترامپ در فلوریدا خریدند. بسیاری از این خریدها از طریق شرکتهای محدود یا LLC انجام شد. این شرکتها مالک واقعی را پنهان میکنند. بررسیها نشان میدهد بیش از ۷۰۰ واحد از ۲۰۴۴ واحد به چنین شرکتهایی منتقل شد. این ساختار نظارت عمومی را دشوار کرد.
خریداران روسی اغلب به حلقههای نزدیک به قدرت وابسته بودند. برخی سابقه فعالیت در صنایع نظامی، مالی یا شرکتهای دولتی داشتند. گزارشها از حضور افراد مرتبط با سطوح دوم و سوم قدرت در روسیه نیز خبر میدهد. شرکت ترامپ بارها با پرسشهای جدی درباره پولشویی روبهرو شد. تحقیقات Global Witness نشان داد برخی مالکان پروژههای ترامپ سابقه فساد داشتند. کارشناسان میگویند این الگو شرایطی مناسب برای پنهانسازی منشأ پولهای کثیف ایجاد کرد.
گران برای بانکها، ارزان برای اداره مالیات
شواهد میدانی و اسناد افشاشده نشان میدهد شرکت ترامپ در ارزشگذاری داراییها رویکردی دوگانه داشت. برای دریافت وام، داراییها را بسیار بزرگ جلوه میداد. برای پرداخت مالیات، همان داراییها را ناچیز اعلام میکرد. واشنگتنپست گزارش داد دادستان نیویورک بررسی کرد آیا ترامپ زمینهای گلف و املاک خود را عمداً کمارزش نشان داده است یا نه. همزمان، او ارقام بسیار بالاتری از همان داراییها به بانکها ارائه داد تا وامهای ارزانتر بگیرد. این رفتار پرسشهای جدی درباره صحت گزارشهای مالی ایجاد کرد.
این تناقض آنقدر آشکار شد که شرکت حسابرسی مزارس در فوریه ۲۰۲۲ اعتبار صورتهای مالی ترامپ را پس گرفت. مزارس اعلام کرد دیگر نمیتوان به این اسناد اتکا کرد. گزارشها نمونههای مشخصی از بزرگنمایی را فاش کردند. ترامپ تعداد طبقات برج نیویورک را ۶۸ اعلام کرد، در حالی که برج ۵۸ طبقه داشت. او مساحت یک تاکستان را ۲۰۰۰ هکتار نوشت، اما اندازه واقعی آن ۱۲۰۰ هکتار بود.
املاک ترامپ بهعنوان ابزار قدرت سیاسی
املاک تجاری و هتلهای دونالد ترامپ در دوران ریاستجمهوری او نقش سیاسی و دیپلماتیک فعالی گرفتند. نهادهای نظارتی گزارش دادند که دستکم ۱۵۰ مقام دولتی خارجی ۱۸۲ بار به هتلها و برجهای ترامپ در آمریکا مراجعه کردند. دولتها و نهادهای وابسته ۱۳۷ مراسم رسمی را در این املاک برگزار کردند. آنها هزینههای بالایی پرداختند تا نزدیکی و حسننیت خود را نشان دهند. این رفتوآمدها منافع مالی مستقیمی ایجاد کرد.
نمونهها روشناند. ائتلاف انرژی و نفت آمریکا نشستهایی را در هتل ترامپ ترتیب داد تا دسترسی خود به مقامات ارشد را تقویت کند. در اواخر ۲۰۱۷، شاهزادهای سعودی با اقامت در هتل ترامپ نیویورک درآمد هتل را ۱۳ درصد بالا برد. سفرا و وزیران خارجه، از جمله وزیر دفاع رومانی، پیش از دیدارهای رسمی در هتل ترامپ واشنگتن پذیرایی شدند.
ترامپ رؤسایجمهور چین و ژاپن را در املاک شخصیاش میزبانی کرد. دیدار با شی جینپینگ در مارالاگو سود چشمگیری ساخت. او حتی تلاش کرد اجلاس گروه ۷ را در باشگاه گلفش برگزار کند. گزارشها میگویند درآمد هتل ترامپ واشنگتن از رویدادهای سیاسی بین ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ به ۸۱ میلیون دلار رسید. منتقدان این روند را خلاف بند ضدفساد قانون اساسی دانستند و شکایتهایی مطرح کردند.
پروندههای قضایی نیویورک علیه امپراتوری املاک ترامپ
در نیویورک، دادستان کل ایالت پس از سه سال تحقیق، در سال ۲۰۲۴ علیه دونالد ترامپ و شرکتهایش اقامه دعوی کرد. قاضی پرونده در رأی نهایی اعلام کرد ترامپ سالها مرتکب تقلبی عظیم و سیستماتیک شده است. دادگاه نشان داد او بارها اسناد مالی جعلی ارائه داد. ترامپ ارزش داراییهای خود را بین ۸۱۲ میلیون تا ۲.۲ میلیارد دلار بیش از واقعیت گزارش کرد. او با این روش وامهای بهتر گرفت و منافع مالی مستقیم به دست آورد. این تخلفات الگوی تکرارشونده داشت و محدود به یک مورد نبود.
دادگاه در فوریه ۲۰۲۴ بیش از ۴۶۴ میلیون دلار جریمه و خسارت تعیین کرد. ترامپ و شرکتهایش باید حدود ۴۵۰ میلیون دلار بههمراه سود پرداخت کنند. دادگاه ترامپ را به مدت سه سال از مدیریت شرکتهای نیویورکی محروم کرد. همچنین دسترسی او به وامهای بانکی نیویورک را مسدود کرد. قاضی دستور نظارت ویژه بر شرکت ترامپ را صادر کرد. منتقدان میگویند تداوم این تخلفات میتواند به فروپاشی کامل مؤسسه ترامپ منجر شود.
فهرست املاک لوکس دونالد ترامپ
ایالات متحده آمریکا
-
مار-آ-لاگو (Palm Beach, Florida) – باشگاه تفریحی و اقامتی لوکس ترامپ، متعلق به خود او (مالکیت مستقیم) است. این مجموعه ۲۰ هکتاری بین اقیانوس اطلس و دریاچه ولی در سال ۱۹۸۵ توسط ترامپ خریداری و به باشگاه خصوصی تبدیل شد. مار-آ-لاگو محل برگزاری مهمانیها، جلسات سیاسی و حتی یکی از محلهای بازرسی افبیآی بود . ارزش واقعی این ملک در دادگاههای حقوقی مناقشهبرانگیز بود (ارزیابیها بین ۱۸ تا ۷۵ میلیون دلار متفاوت اعلام شدند) .
-
هتل بینالمللی ترامپ (واشینگتن دیسی) – هتلی مجلل در ساختمان پیشین پستسفید شهر واشنگتن که تحت اجارهٔ Trump Organization اداره میشد (اجاره و بهرهبرداری توسط شرکت ترامپ صورت میگرفت). این هتل در سال ۲۰۱۶ افتتاح شد و به «والدورف-آستوریا» فروخته شده و از برند ترامپ خارج گردید . استفاده سیاستمداران خارجی و لابیگران از این هتل در دورهٔ ریاستجمهوری ترامپ انتقادات زیادی به دنبال داشت؛ منتقدان آن را «دستگاه خودپرداز دولتی ترامپ» خواندند و احتمال نقض قانون منع دریافت امتیاز از دولتهای خارجی توسط رئیسجمهور را مطرح کردند .
-
برج بینالمللی ترامپ شیکاگو (Illinois) – برج آسمانخراش ۹۲ طبقه ترکیبی هتل پنجستاره و آپارتمانهای مسکونی در شیکاگو که از لحاظ ظاهری یکی از بلندترین ساختمانهای مسکونی جهان است. Trump Organization این مجموعه را ساخته و اداره میکند (مالکیت مستقیم) . هتل داخل برج دارای ۳۳۹ اتاق و سوئیت لوکس است و رستوران میشلیندار «Sixteen» در آن قرار دارد . این هتل در سال ۲۰۱۳ جایزه پنجستاره Forbes را کسب کرد و معمولاً از جمله هتلهای پرآوازهٔ شیکاگو به شمار میرود .
-
زمینهای گلف ترامپ در آمریکا – ترامپ مالک تعدادی زمین و باشگاه گلف مجلل در ایالات متحده است، از جمله «ترامپ دورال میامی» در فلوریدا و «ترامپ بدمینستر» در نیوجرسی. این مجموعهها معمولاً تحت مالکیت مستقیم ترامپ هستند. استفادههای تجاری و سیاسی از برخی از این باشگاهها (مثلاً پیشنهاد برگزاری اجلاس سران جی۷ در ترامپ دورال) مورد توجه رسانهها و منتقدان قرار گرفته است .
اروپا
ترامپ ترنبری (Turnberry, اسکاتلند)
ترامپ در سال ۲۰۱۴ مجموعه ترنبری (Turnberry) در ساحل غربی اسکاتلند را خرید. او این ملک را بهصورت مالکیت مستقیم در اختیار گرفت؛ مجموعهای شامل دو زمین استاندارد گلف و یک هتل لوکس. ترامپ طرحهای توسعه این مجموعه را پیش برد، اما این پروژهها با مخالفتهای گسترده و چالشهای زیستمحیطی روبهرو شدند. همزمان، رفتوآمد سفرا و چهرههای بانفوذ آمریکایی به این مجموعه ـ از جمله توقف جنگندههای آمریکایی در فرودگاه نزدیک آن ـ حساسیت قانونگذاران را برانگیخت. این تحرکات، نگرانیها درباره درهمتنیدگی منافع تجاری ترامپ با جایگاه ریاستجمهوری او را تشدید کرد.
گلف دونبگ (Doonbeg, ایرلند)
ترامپ در سال ۲۰۱۴ مجموعه گلف دونبگ (Doonbeg) در ایرلند را بهصورت مالکیت مستقیم خرید و آن را با نام «Trump International Golf Links» معرفی کرد. این مجموعه لوکس که بر فراز صخرههای مشرف به اقیانوس اطلس قرار دارد، یک زمین گلف ۱۸ حفرهای و یک هتل پنجستاره را دربر میگیرد. در سال ۲۰۱۹، اقامت معاون رئیسجمهور وقت آمریکا در این مجموعه همزمان با دیدار با مقامهای ایرلندی، موجی از انتقادها را برانگیخت. منتقدان این اقامت را مصداق تضاد منافع دانستند و کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا بررسی امتیازهای احتمالی ترامپ از استفاده دولت او از این ملک را آغاز کرد.
برجهای ترامپ استانبول (ترکیه)
سرمایهگذار ترک آیدین دوغان این مجتمع مسکونی–تجاری را در منطقه شیشلی استانبول و در قالب توافق مجوز برند با ترامپ احداث کرد. این پروژه شامل دو برج اداری–مسکونی و یک مرکز خرید است و دوغان برای استفاده از نام ترامپ بهطور منظم حقالامتیاز پرداخت میکند. پروژه در سال ۲۰۱۲ با حضور شخص ترامپ در مراسم رونمایی بهطور رسمی افتتاح شد.
پروژههای صربستان (صربستان)
ترامپ با شرکت «افینیتی پارتنرز» (مرتبط با داماد وی) قراردادی برای بازسازی منطقه رودخانه بلگراد امضا کرده است. این پروژه که شامل هتل/برج مسکونی ترامپ میشد، در دست بررسی قضایی است (اتهامات جعل اسناد دولتی مطرح شده است). ترامپ مالک مستقیم نیست و صرفاً حقالامتیاز میدهد .
آسیا
برج ترامپ مانیل ( فیلیپین)
برج مسکونی ۵۷ طبقه در منطقهی Century City شهر ماکاتی. این برج تحت توافق مجوز برند با شرکت Century Properties ساخته شده و ترامپ خود سرمایهگذاری مستقیم نکرده است . برج در سال ۲۰۱۷ تکمیل شد و با ارتفاع حدود ۲۵۰ متر یکی از بلندترین ساختمانهای فیلیپین است. مجموعه دارای امکاناتی چون استخر، باشگاه ورزشی و فضای سبز است.
پروژههای مسکونی هند
توسعهدهندگان محلی در شهرهای کلیدی هند مجموعهای از ساختمانهای مسکونی لوکس را با استفاده از برند ترامپ اجرا کردند؛ گروه لوده برجهای Trump Tower بمبئی را ساخت، Panchshil Realty پروژه Trump Towers Pune را پیش برد و شرکتهای Unimark، RDB و Tribeca برج Trump Tower کلکته را توسعه دادند و همزمان پروژههای مشابهی در گورگان و پونه شکل گرفت. ترامپ در تمام این طرحها تنها نام تجاری خود را واگذار کرد و بدون سرمایهگذاری مستقیم، در ازای فروش واحدها حقالامتیازی در حدود ۳ تا ۵ درصد دریافت کرد. در همین چارچوب، اختلافات مربوط به اسناد اراضی در پروژه Trump Towers Pune باعث شد پلیس بررسی رسمی این پروژه را در دستور کار قرار دهد.
برج بین المللی ترامپ (ویتنام)
نخستین پروژهٔ گلف و تفریحی ترامپ در ویتنام، دارای دو زمین گلف قهرمانی، ویلاها، اسپا و رستوران است. این طرح (توسط یک شرکت ویتنامی) زیر مجوز برند ترامپ اجرا میشود؛ زمینی است و ساخت آن اخیراً آغاز شده است .
برج و هتل بین المللی ترامپ, دهلینو (هند)
پروژه برج مسکونی در دهلینو، مشترک با شرکای هندی (مجوز برند)، پیش از آغاز ریاستجمهوری ترامپ معرفی شد اما تا کنون افتتاح نشده است. اخبار جدید حاکی از تکمیل آن در آینده با تأکید بر واحدهای مسکونی لوکس است.
سایر پروژههای آسیا
ترامپ برای ساخت برجهای مسکونی در کشورهایی مانند اندونزی و کرهٔ جنوبی برنامهریزی کرد. او بهطور کلی حضور خود در بازار املاک آسیا را از مسیر اعطای امتیاز نام تجاری به سرمایهگذاران محلی پیش برد و بدون مشارکت مالی مستقیم، پروژهها را با نام خود همراه کرد. سرمایهگذاران نیز این طرحها را بهعنوان واحدهای مسکونی یا تفریحی مجلل به بازار معرفی و تبلیغ کردند.
خاورمیانه
-
هتل ترامپ مسقط ( عمان) – پروژه بزرگ هتل تفریحی گلف (Trump International Hotel & Golf Resort, Oman) در اطراف پایتخت عمان است. این طرح تقریباً ۵۰۰ میلیون دلاری زیر مجوز برند ترامپ در دست اجراست و تا سال ۲۰۲۸ افتتاح میشود . مجموعه شامل یک زمین گلف ۱۸ حفرهای، ۱۴۰ اتاق مهمان و امکانات رفاهی لوکس خواهد بود.
-
زمینهای گلف دبی (امارات متحده عربی) – دو زمین گلف مطرح ترامپ در دبی فعالیت میکنند: Trump International Golf Club Dubai (با دو زمین گلف طراحی Gil Hanse، باشگاه ساحلی و امکانات لوکس) و Trump World Golf Club Dubai (زمین گلف شهری). هر دو با مجوز نام ترامپ از سرمایهگذاران اماراتی بهره میبرند و از سال ۲۰۱۷ پذیرای بازیکنان و اعضای ویژه بودهاند . این مجموعهها از لحاظ امکانات و چالشهای گلف جزو برترینهای منطقه به شمار میروند.
-
سایر قراردادها – در منطقه خلیج فارس، ترامپ قراردادهایی با سازندگان عرب (مانند Dar Global در سعودی و شراکتهای ایرانی در قطر و کویت) امضا کرده است. برای مثال قرار است چند پروژه جدید برج و هتل در ریاض (سعودی) و هتلی در دوحه (قطر) با برند ترامپ اجرا شود. مشخصات نهایی این پروژهها همچنان در دست مذاکره است، اما عمدتاً بناست همچنان مدل اعطای حقالامتیاز (بدون سرمایهگذاری مستقیم ترامپ) رعایت شود.
آمریکای لاتین
-
برج ترامپ (اروگوئه) –سرمایهگذاران این برج مسکونی لوکس ۲۶ طبقه را در ساحل اقیانوس اطلس از سال ۲۰۱۲ آغاز کردند. پس از بروز تأخیرها و مشکلات مالی، سرمایهگذاران جدید از طریق یک تراست خیریه پروژه را در دست گرفتند و روند ساخت را ادامه دادند تا سرانجام در اکتبر ۲۰۲۲ آن را افتتاح کردند. آنها با سرمایهگذاری بیش از ۱۰۰ میلیون دلار، ساختمان را تکمیل کردند و آن را به مجموعهای از آپارتمانهای گرانقیمت با چشمانداز مستقیم دریا تبدیل کردند. ترامپ در توسعه این پروژه سرمایهگذاری مستقیمی انجام نداد و صرفاً نام برند خود را در ازای دریافت حقالامتیاز در اختیار پروژه گذاشت.
جمع بندی
در جمعبندی این پرونده، یک نکته کلیدی برجسته میشود: املاک ترامپ بیش از آنکه «دارایی فیزیکی» باشند، «ابزار قدرت» بودهاند. این املاک نه صرفاً برای سکونت یا سرمایهگذاری، بلکه برای ایجاد شبکه، نفوذ، چانهزنی و بازتعریف جایگاه سیاسی استفاده شدند. نام ترامپ مثل یک کلید عمل کرد؛ کلیدی که درهای سرمایه، سیاست و توجه رسانهای را همزمان باز میکرد. این الگو نشان میدهد چگونه در سرمایهداری متأخر، مرز میان برند، قدرت و سیاست عملاً محو میشود و ملک به یک زبان سیاسی بدل میگردد، نه فقط یک دارایی اقتصادی.اما پیامد مهمتر به آینده مربوط میشود. تجربه ترامپ این پرسش اساسی را پیش میکشد که افراد تا کجا میتوانند از شهرت شخصی برای ساخت یک امپراتوری اقتصادی بهره ببرند، بیآنکه پاسخگو باشند.
منابع
- https://www.theguardian.com/world/2015/dec/11/donald-trump-towers-istanbul-condemns-anti-muslim-stance#:~:text=Trump%20Towers%20Istanbul%20is%20a,Trump%20for%20the%20brand%20name
- https://www.newsweek.com/full-list-trump-foreign-real-estate-ventures-underway-around-world-2079205#:~:text=A%20Trump%20International%20Hotel%20in,development%20across%20the%20Gulf%20region
- https://www.businessinsider.com/mar-a-lago#:~:text=Mar,meetings%2C%20and%20even%20FBI%20raids
- https://globalwitness.org/en/campaigns/corruption-and-money-laundering/trumps-luxury-condo-a-congolese-state-affair/#:~:text=Global%20Witness%E2%80%99%20new%20investigation%20reveals,more%20than%207%20million%20dollars
- https://globalwitness.org/en/campaigns/corruption-and-money-laundering/narco-a-lago-money-laundering-at-the-trump-ocean-club-panama/#:~:text=Trump%20may%20not%20have%20deliberately,gotten%20gains
- https://www.newyorker.com/magazine/2017/03/13/donald-trumps-worst-deal#:~:text=According%20to%20Garten%2C%20Trump%20played,The%20Washington%20Post%20published
- https://www.washingtonpost.com/graphics/world/trump-worldwide-licensing/#:~:text=President%20Trump%E2%80%99s%20last%20name%20has,at%20least%20%2459%20million%C2%A0in%20revenue
- http://www.reuters.com/investigates/special-report/usa-trump-property/#:~:text=A%20Reuters%20review%20found%20that,luxury%20towers%20in%20southern%20Florida
- https://ag.ny.gov/press-release/2024/attorney-general-james-wins-landmark-victory-case-against-donald-trump#:~:text=,York%20company%20for%20two%20years
- https://www.citizensforethics.org/reports-investigations/crew-investigations/150-foreign-government-officials-have-paid-visits-to-trump-properties/#:~:text=Foreign%20governments%20and%20special%20interests,being%20spent%20at%20Trump%20properties









