از مسکو تا کاخ سفید: سایه پوتین بر سه انتخابات آمریکا

دخالت روسیه در انتخابات‌های آمریکا به یک موضوع بزرگ امنیت ملی تبدیل شده است. پس از انتخابات ۲۰۱۶، گزارش‌های زیادی منتشر شد و نشان داد «ولادیمیر پوتین» شخصاً دستور این عملیات را داده است. هدف او ضربه‌زدن به روند دموکراتیک آمریکا بود. روسیه به شبکه‌های داخلی دموکرات‌ها نفوذ کرد. سپس اسناد سرقت‌شده را منتشر کرد. هم‌زمان یک کارزار تبلیغاتی بزرگ در شبکه‌های اجتماعی راه افتاد. حساب‌های جعلی، ربات‌ها و صفحات فریبنده، اخبار ساختگی پخش می‌کردند و شکاف‌های اجتماعی را عمیق‌تر می‌کردند. این پیام‌ها مشارکت برخی گروه‌ها را کم می‌کرد و فضا را متشنج‌تر می‌ساخت. این گزارش با استفاده از منابع معتبر انگلیسی تلاش می‌کند همه جنبه‌های این مداخله را توضیح دهد. از هک سرورها تا عملیات آنلاین IRA و GRU.در پایان نیز پیامدهای سیاسی و حقوقی این پرونده جمع‌بندی می‌شود.

مداخلات سایبری در انتخابات ۲۰۱۶

حمله سایبری روسیه به زیرساخت‌های اطلاعاتی احزاب دموکرات در تابستان ۲۰۱۶، نخستین خبر بزرگ بود. در ژوئن ۲۰۱۶، مسئولان کمیته ملی حزب دموکرات (DNC) اعلام کردند که سیستم‌های رایانه‌ای آنها هک شده است. در پی آن، سازمان سیا و دیگر نهادهای اطلاعاتی آمریکا پس از تحقیقات اعلام کردند که «واحدهای سازمان اطلاعات اصلی ارتش روسیه (GRU)» این نفوذها را هدایت کرده‌اند . طبق گزارش‌‌ها، هکرهای روسی ابتدا به شبکه داخلی «ستاد انتخاباتی دموکرات‌ها» (DNC) و کمیتهٔ ستاد‌های دموکرات (DCCC) نفوذ کردند و حجم زیادی از ایمیل‌ها و اسناد شخصی کارکنان را سرقت نمودند . سپس با همکاری وب‌سایت‌های مستعار، از جمله «DCLeaks» و «Guccifer 2.0»، این اطلاعات به تدریج منتشر کردند. پخش عمده اسناد دزدی شده توسط گروهی مانند ویکی‌لیکز نیز زمان‌بندی شده بود تا بیشترین تأثیر را بر افکار عمومی انتخابات داشته باشد . دولت ترامپ نیز در اواخر سال ۲۰۱۶ برای این هک‌ها تحریم‌هایی علیه روسیه وضع کرد.

روسیه در کنار حملات هکری، عملیات‌های گسترده دیجیتال اجرا کرد. مؤسسه «IRA» یا همان «کارخانه ترویج اطلاعات»، از حدود ۲۰۱۴ کارزار نفوذ آنلاین را پیش برد. کارکنان آن ده‌ها هزار حساب جعلی در فیسبوک و توییتر ساختند و با آن‌ها اخبار جعلی و محتوای تفرقه‌افکن منتشر کردند. این کارزار نه‌تنها رقیب را تضعیف کرد، بلکه شکاف‌های نژادی و اجتماعی آمریکا را عمیق‌تر ساخت. بررسی‌ها نشان داد حساب‌های روسی مخصوصاً آفریقایی‌ـ‌آمریکایی‌ها را هدف می‌گرفتند تا مشارکت انتخاباتی‌شان را کاهش دهند؛ با شایعاتی مثل ارتباط دموکرات‌ها با گروه‌های نژادپرست یا تشویق به رأی‌دادن به نامزد سوم. مطالعات دانشگاه آکسفورد نیز تأیید کرد پیام‌های این شبکه عمدتاً به نفع جمهوری‌خواهان و خصوصاً ترامپ طراحی شد. این عملیات ابتدا با هدف شعله‌ور کردن اختلافات داخلی آمریکا شروع شد، اما از اواسط ۲۰۱۶ مسیر خود را تغییر داد و تمرکز را بر تقویت ترامپ و ضربه‌زدن به کلینتون گذاشت.

تبلیغات هدفمند و شبکه‌های اجتماعی

کارزار روسیه از تبلیغات هدفمند اینترنتی به‌عنوان یک ابزار اصلی استفاده کرد. عوامل روسی با هویت جعلی مطالبی در فیسبوک و اینستاگرام تنظیم کردند و پیام‌های تندی درباره نژادپرستی، خشونت پلیس و مشکلات اقتصادی منتشر کردند. این تبلیغات فقط گروه‌های مشخصی را هدف می‌گرفتند تا خشم، ناامیدی و شکاف اجتماعی را بیشتر کنند. روسیه با همین روش جامعه آمریکا را دو قطبی‌تر کرد و به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم پایگاه رأی هر دو نامزد را تحت فشار گذاشت. حتی پلتفرم‌های بزرگ پس از انتخابات اعلام کردند این تبلیغات در سال ۲۰۱۶ هزاران دلار هزینه برداشت و بیش از یک میلیارد کاربر را تحت تأثیر قرار داد.

روسیه فقط به تبلیغات اکتفا نکرد و شبکه‌ای از حساب‌های جعلی در پلتفرم‌ها ساخت. یکی از آنها، صفحه «Blacktivist» در فیسبوک، میلیون‌ها نفر را جذب کرد و به سیاه‌پوستان القا می‌کرد رأی‌شان «بی‌ارزش» است و باید یا به نامزد حزب سبز رأی بدهند یا انتخابات را تحریم کنند. هم‌زمان فعالان روس در داخل آمریکا مردم را مخفیانه به حضور در تجمعات خودجوش با موضوعات نژادی و سیاسی تحریک می‌کردند. این عملیات فقط به ۲۰۱۶ محدود نبود؛ اسناد اطلاعاتی نشان می‌دهد کارزار روسیه از ۲۰۱۴ آغاز شد و در اواسط ۲۰۱6 تمرکز خود را بر تخریب نامزد دموکرات‌ها و تقویت ترامپ گذاشت.

ادعای ارتباطات مشکوک میان ترامپ و روسیه

پس از انتخابات ۲۰۱۶، بخشی از نهادهای اطلاعاتی و رسانه‌های جریان اصلی آمریکا، به‌ویژه رسانه‌های همسو با حزب دموکرات، تمرکز گسترده‌ای بر بزرگ‌نمایی تماس‌های محدود و عمدتاً عادی اطرافیان دونالد ترامپ با اتباع روسی گذاشتند. دیدار ژوئن ۲۰۱۶ در برج ترامپ که با حضور دونالد ترامپ جونیور، جرد کوشنر و پل ماناتف و یک وکیل روس برگزار شد، در همین چارچوب به‌عنوان «مدرک کلیدی» معرفی شد؛ در حالی‌ که این جلسه نه به دریافت اطلاعات مشخصی انجامید و نه هیچ نتیجه عملی یا پیامدی به‌همراه داشت. با این وجود، رسانه‌ها با اتکا به گمانه‌زنی‌های بعدی و تفاسیر سیاسی کمیته‌های کنگره، تلاش کردند این دیدار را به‌طور مصنوعی به نهادهای اطلاعاتی روسیه پیوند بزنند.

هم‌زمان، مواردی مانند شنیده‌های جورج پاپادوپولوس یا سفر کاری کارتر پیج به روسیه—که در فضای سیاست خارجی آمریکا امری بی‌سابقه نیست—به‌عنوان «الگوی تماس‌های مشکوک» بازنمایی شد؛ الگویی که بیش از آن‌که مبتنی بر شواهد حقوقی باشد، بر روایت‌سازی رسانه‌ای استوار بود. این روند در گزارش مولر نیز ادامه یافت؛ گزارشی که اگرچه از تماس‌ها و ارتباطات متعدد نام برد، اما در نهایت صراحتاً اعلام کرد هیچ «هم‌دستی رسمی یا هماهنگی جنایی» میان ستاد ترامپ و دولت روسیه اثبات نشده است.

با این حال، رسانه‌های دموکرات‌محور با برجسته‌سازی بخش‌های تفسیری گزارش و نادیده‌گرفتن نتیجه نهایی آن، کوشیدند این تصور را در افکار عمومی تثبیت کنند که خانواده و تیم ترامپ درگیر همکاری پنهانی با کرملین بوده‌اند. در عمل، آنچه سال‌ها به‌عنوان «رسوایی روسیه» مطرح شد، بیش از هر چیز به ابزاری سیاسی برای تضعیف مشروعیت ترامپ و زیر سؤال بردن نتیجه انتخابات ۲۰۱۶ شباهت داشت، نه پرونده‌ای مبتنی بر اسناد قطعی و قابل پیگرد قضایی.

واکنش نهادهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا

به باور تیم ترامپ، اقداماتی مانند آغاز تحقیقات گسترده، نظارت بر مشاوران ستاد انتخاباتی و بزرگ‌نمایی تماس‌های دیپلماتیک یا شخصی که در سیاست آمریکا امری رایج است، نشان‌دهنده نوعی جانبداری نهادی بود؛ جانبداری‌ای که بیش از آن‌که معطوف به امنیت ملی باشد، در عمل به تضعیف یک رئیس‌جمهور منتخب انجامید. ترامپ این روند را بخشی از پدیده‌ای می‌دانست که بعدها از آن با عنوان «دولت پنهان» یاد کرد؛ ساختاری که به‌زعم او حاضر نبود نتیجه غیرمنتظره انتخابات ۲۰۱۶ را بپذیرد.

از نگاه ترامپ، حتی گزارش مولر نیز این ادعا را تقویت کرد؛ چرا که با وجود دو سال تحقیق، صرف هزینه‌های سنگین و استفاده از گسترده‌ترین ابزارهای اطلاعاتی و قضایی، هیچ مدرک معتبری دال بر تبانی یا هماهنگی جنایی به‌دست نیامد. با این حال، نهادهای اطلاعاتی هرگز بابت جهت‌گیری اولیه یا آسیب واردشده به اعتبار دولت منتخب عذرخواهی نکردند. در روایت تیم ترامپ، این مسئله نشان می‌دهد که واکنش نهادهای امنیتی بیش از آن‌که حاصل تهدید واقعی خارجی باشد، بازتابی از شکاف‌های عمیق سیاسی درون ساختار قدرت آمریکا بوده است.

گزارش ویژه مولر و نتایج آن

در مه ۲۰۱۷، دولت آمریکا «رابرت مولر» رئیس سابق FBI را بازپرس ویژه کرد تا مداخله روسیه را بررسی کند. او در مارس ۲۰۱۹ گزارش نهایی را منتشر کرد و نشان داد روسیه از دو مسیر عمل کرده است: کارزار رسانه‌ای IRA که سال‌ها روی آن کار کرده بود و نهایتاً به تقویت ترامپ و تخریب کلینتون پرداخت؛ و نفوذ سایبری GRU که شبکه‌های دموکرات‌ها را هک کرد و اسناد را از کانال‌هایی مثل ویکی‌لیکز بیرون ریخت. مولر پس از بررسی مفصل اعلام کرد شواهد کافی برای اثبات «توطئه جنایی» بین ستاد ترامپ و روسیه ندارد، اما توضیح داد روسیه از پیروزی ترامپ سود می‌برد و ستاد ترامپ هم انتظار داشت از اسناد دزدیده‌شده استفاده کند.

پیامدهای حقوقی و سیاسی

عدم صدور حکم علیه ترامپ و اطرافیان:

تحقیقات گسترده FBI و گزارش مولر، پس از بررسی ده‌ها تماس و ارتباط، نتیجه گرفتند که هیچ مدرک قطعی از «هم‌دستی رسمی یا تبانی جنایی» وجود ندارد. این به معنای پایان پرونده قضایی علیه ترامپ و اعضای خانواده‌اش بود و نشان داد بسیاری از اتهامات رسانه‌ای بر پایه حدس و گمان شکل گرفته‌اند.تنها افرادی مانند جورج پاپادوپولوس و مایکل فلین با اتهامات جزئی‌تر روبه‌رو شدند، که ترامپ و هم‌فکرانش آن را «نمایشی سیاسی» می‌دانستند تا توجه را از بی‌گناهی تیم اصلی منحرف کنند.

آسیب‌دیدن اعتبار فرایند قضایی:

تیم ترامپ این روند را نمونه‌ای از «سیاسی‌شدن دستگاه قضایی و اطلاعاتی» می‌دانست، چرا که تحقیقات پرهزینه و طولانی با برجسته‌سازی شایعات، بدون نتیجه قطعی، بارها رسانه‌ای شد و اعتماد عمومی به فرایند حقوقی را تحت تأثیر قرار داد.

پیامدهای سیاسی

تضعیف اعتبار رسانه‌های جریان اصلی:

با آشکار شدن اینکه بسیاری از اتهامات جنجالی فاقد پشتوانه حقوقی بودند، ترامپ موفق شد روایت کند که رسانه‌های دموکرات با اغراق و تحریف، تصویر نادرستی از تیم او و خانواده‌اش ایجاد کرده‌اند.این پرونده به دو قطب رسانه‌ای و سیاسی عمیق‌تر در آمریکا کمک کرد؛ طرفداران ترامپ آن را نمونه فشار نهادهای غیرمنتخب و رسانه‌ها علیه اراده مردم دانستند و مخالفان، همچنان به برجسته‌سازی ارتباطات محدود و غیرمجرمانه ترامپ ادامه دادند.در حالی که هیچ تبانی ثابت نشد، پرونده باعث شد دستگاه‌های اطلاعاتی و دیپلماتیک آمریکا نسبت به تعاملات با روسیه محتاط‌تر عمل کنند، اما همزمان موجب شد ترامپ این محدودیت‌ها را به «موج سواری سیاسی» نسبت دهد.

مداخلات انتخاباتی ۲۰۲۰

در انتخابات ۲۰۲۰، نهادهای اطلاعاتی آمریکا دوباره هشدار دادند که روسیه تلاش می‌کند نفوذ کند. گزارش اطلاعات ملی در مارس ۲۰۲۱ اعلام کرد پوتین و دولت روسیه با کمک عوامل خود، عملیات اثرگذاری علیه کمپین بایدن اجرا کردند و درباره او اطلاعات گمراه‌کننده پخش کردند. برخلاف سال ۲۰۱۶، در ۲۰۲۰ هک گسترده‌ای ثبت نشد؛ اما چند حمله سایبری و «حملات نوکیس» در سطح ایالت‌ها انجام شد، هرچند هیچ تغییری در رأی‌گیری مشاهده نشد. مجمع اطلاعاتی آمریکا نتیجه گرفت روسیه با رسانه‌ها و اطلاعات ساختگی تلاش کرده اعتماد مردم به انتخابات ۲۰۲۰ را پایین بیاورد. برای نمونه، چند روز مانده به انتخابات، برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ویدیوها و اخبار جعلی درباره تقلب منتشر کردند که مقامات آمریکایی آن‌ها را به عوامل روسی نسبت دادند.

ارزیابی‌های دولت بایدن نشان داد روسیه در انتخابات ۲۰۲۰ بیشتر روی تخریب اعتبار انتخابات و حمایت غیرمستقیم از ترامپ تمرکز کرد. خروج ترامپ از روند قانونی نیز فضای شایعه‌سازی را بیشتر کرد. نهادهای آمریکایی بعد از انتخابات اعلام کردند شواهدی از این مداخله دیده‌اند. FBI و CISA در بیانیه‌ای در نوامبر ۲۰۲۴ گفتند عوامل روسی ویدیوهای ساختگی منتشر کرده‌اند تا تفرقه ایجاد کنند. در آوریل ۲۰۲۱، وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۶ فرد و ۱۶ نهاد مرتبط با عملیات نفوذ روسیه را تحریم کرد و توضیح داد روسیه از گروه‌های رسانه‌ای و شرکت‌های دولتی برای پخش اطلاعات نادرست و اثرگذاری بر رأی‌دهندگان استفاده کرده است.

واکنش‌ها و تدارکات ۲۰۲۴

در آستانه انتخابات ۲۰۲۴، دوباره نشانه‌های تازه‌ای از تلاش روسیه ظاهر شد. وزارت دادگستری آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۴ شبکه «دُپلگانگر» را زد و ۳۲ دامنه وابسته به شرکت‌های روسی تحت هدایت سرگئی کیری‌یِنکو را ضبط کرد. این دامنه‌ها عمداً پروپاگاندا پخش می‌کردند، علیه حمایت از اوکراین خبر می‌ساختند و سیاست‌های مطلوب روسیه را تبلیغ می‌کردند. جرالد گارلند اعلام کرد اسناد داخلی کرملین نشان می‌دهد این کارزار قصد داشته نتیجه انتخابات ۲۰۲۴ را به نفع روسیه تغییر دهد. این عملیات با کمک هوش مصنوعی ویدیوها و متن‌های جعلی ساخت تا مردم را فریب دهد. از اوایل ۲۰۲۴ نمونه‌هایی مثل یک ویدیوی تقلبی از بایدن با پیام «رأی ندهید» یا یک صوت جعلی از کامالا هریس منتشر شد و رسانه‌های حاشیه‌ای آن‌ها را پخش کردند. وزارت خزانه‌داری آمریکا هم در نوامبر ۲۰۲۴ چند فرد و نهاد مرتبط با این شبکه را تحریم کرد.

از سوی نهادهای اطلاعاتی، برخلاف ۲۰۱۶ که به وضوح پوتین را مقصر می‌دانستند، اکنون تمرکز بر پیش‌بینی و هشدار است. یک بیانیه مشترک ODNI/FBI/CISA در نوامبر ۲۰۲۴ تصریح کرد «انتظار می‌رود روسیه تا قبل و بعد از روز انتخابات نیز محتوای رسانه‌ای ایجاد کند تا اعتماد مردم به کل روند را تضعیف کند» . به‌علاوه، گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد همزمان چین و ایران نیز در کارزار ۲۰۲۴ فعال شده‌اند؛ هرچند روسیه «فعال‌ترین عامل تفرقه» خوانده شده است. نکته جالب اینکه برخی منابع اروپایی پیش‌بینی می‌کنند به دلیل مخالفت‌های قبلی ترامپ با جنگ اوکراین و ناتو، روسیه در این انتخابات تمایل خود را به شکست بایدن (و مهیا شدن انتصاب ترامپ) نشان می‌دهد .

تأثیرات بین‌المللی و واکنش جهانی

حمله سایبری ۲۰۱۶ واکنشی شدید از سوی متحدان ایالات متحده برانگیخت. کشورهای اروپایی و نهادهای سازمان ملل ابراز نگرانی کردند که چنین مداخله‌ای می‌تواند الگو و تهدیدی علیه دمکراسی‌ها در سرتاسر جهان باشد. برای نمونه، پیش از انتخابات‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴ (در آمریکا و چند کشور دیگر)، گزارش‌ها حاکی بود که روسیه در حدود ۱۱ انتخابات در جهان تلاش کرده «اعتماد عمومی به نتایج را تضعیف کند» . برخی کشورها نیز که خود قربانی حملات سایبری روسیه بوده‌اند، متعاقباً شبکه‌های نوین امنیت انتخابات را اجرا کردند. به‌علاوه، همکاری‌های اطلاعاتی میان نهادهای غربی برای شناسایی عملیات فریب‌کارانه افزایش یافت.

رویارویی دیپلماتیک به اوج خود رسید: پس از وقایع ۲۰۱۶، روابط آمریکا و روسیه تا اندازه‌ای سرد شد، تحریم‌های بیشتر و اخراج دیپلمات‌ها در کارنامه ثبت شد. از سوی دیگر، در داخل آمریکا نیز این پرونده به موضوع مهم سیاست خارجی بدل گشت و انتخابات بعدی تا حدودی به نحوه مواجهه نامزدها با روسیه و امنیت انتخابات گره خورد. کشورهایی مانند انگلیس و فرانسه نیز که طی سال‌های اخیر هشدارهایی درباره نهادهای نفوذ خارجی داده بودند، با حساسیت بیشتری به موضوع نگاه کردند.

نقش رسانه‌ها

رسانه‌های معتبر جهانی نقش کلیدی در افشای جزئیات این ماجرا داشتند. روزنامه‌هایی چون نیویورک‌تایمز، واشنگتن‌پست، و گاردین گزارش‌های تحقیقی متعددی درباره سازوکار عملیات روسیه منتشر کردند. برای مثال، گاردین در سال ۲۰۱۸ گزارش داد که یکی از اهداف اصلی عملیات رسانه‌ای روسیه، کاهش مشارکت رأی‌دهندگان سیاه‌پوست بوده است . واشنگتن‌پست با انتشار تحلیل مفصل گزارش کمیتهٔ سنا، به این نتیجه رسید که علیرغم عدم‌وجود جرم قضایی واضح، مدارک نشان می‌دهد ستاد ترامپ «از کمک پنهانی روسیه استقبال کرده» و روسیه عملاً در انتخابات دخالت داشته است . در مقابل، برخی رسانه‌های محافظه‌کار و شبکه‌های خبری به‌ویژه در داخل آمریکا، این موضوع را یک «رسوایی ساختگی» جلوه دادند و بر روایت «بیگناهی ترامپ» تاکید کردند.

شبکه‌های اجتماعی نیز همزمان در مرکز توجه بودند. رسوایی‌های داده‌ای (مانند فاش شدن اطلاعات Cambridge Analytica) و فشارهای کنگره بر فیسبوک و توئیتر، موجب شد افشای نقش‌شان در تسهیم محتوای روسی به تیتر اخبار تبدیل شود. قوانین جدیدی برای شفافیت تبلیغات سیاسی آنلاین پیشنهاد شد. در مجموع رسانه‌ها نقش دوگانه‌ای داشتند: از یک سو برخی معضل مداخله خارجی را به‌درستی برجسته و اسناد آن را منتشر کردند، و از سوی دیگر، جریانی نیز کوشید ابعاد این مسئله را کوچک و عامل آن را داخلی جلوه دهد.

تحلیل نهایی 

می‌توان پذیرفت که دولت روسیه—مانند هر قدرت خارجی دیگر—سعی داشت از فرصت انتخابات ۲۰۱۶ برای پیشبرد منافع خود بهره‌برداری کند و امکاناً تلاش‌هایی برای تأثیرگذاری بر روند رأی‌گیری صورت گرفت. با این حال، این موضوع هرگز به معنای نفوذ واقعی یا همسویی دونالد ترامپ و اطرافیانش با روسیه نبود. ترامپ و تیم او، همچون بسیاری از شخصیت‌های سیاسی در سطح بین‌المللی، با بازیگران خارجی در تماس بوده‌اند، اما هیچ مدرک قانونی مبنی بر تبانی یا هماهنگی جنایی وجود ندارد.

در عوض، آنچه سال‌ها تحت عنوان «تأثیر روسیه بر ترامپ» برجسته شد، عمدتاً محصول فضاسازی رسانه‌های همسو با حزب دموکرات بود. این رسانه‌ها با بزرگ‌نمایی تماس‌های محدود و عادی و تفسیر آنها به عنوان مدارک تبانی، سعی کردند تصویر ترامپ را تخریب کنند و این موضوع را به گونه‌ای نشان دهند که گویا امنیت ملی آمریکا در خطر است. در واقع، هدف واقعی این جریان‌ها نه نگرانی از نفوذ خارجی، بلکه استفاده از ابزار رسانه‌ای برای تضعیف یک رئیس‌جمهور منتخب و زیر سؤال بردن مشروعیت او بود.

از سوی دیگر، دستگاه قضایی و نهادهای اطلاعاتی آمریکا پس از بررسی گسترده، روشن ساختند که هیچ ارتباط رسمی و هم‌سوکننده‌ای میان ترامپ و دولت روسیه وجود نداشته است. گزارش مولر و دیگر بررسی‌ها به‌صراحت نشان دادند که تلاش‌های رسانه‌ای و سیاسی برای القای «تبانی» با روسیه، بیشتر یک پروژه سیاسی-تبلیغاتی بوده تا پرونده‌ای قضایی مبتنی بر شواهد قطعی.

منابع

1. https://www.fbi.gov/news/speeches-and-testimony/assessing-russian-activities-and-intentions-in-recent-elections#:~:text=Russia%E2%80%99s%202016%20presidential%20election%20influence,disinformation%20and%20amplify%20Russian%20messaging
2. https://www.justice.gov/archives/opa/pr/justice-department-disrupts-covert-russian-government-sponsored-foreign-malign-influence#:~:text=%E2%80%9CThe%20Justice%20Department%20is%20seizing,were%20filled%20with%20Russian%20government
3. https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0126#:~:text=This%20announcement%20follows%20the%20Intelligence,election%20processes%20and%20institutions
4. https://www.theguardian.com/us-news/2018/dec/17/russian-propagandists-targeted-african-americans-2016-election#:~:text=Russian%20online%20propagandists%20%20aggressively,Trump%2C%20according%20to%20new%20research
5. https://nsarchive.gwu.edu/media/18479/ocr#:~:text=investigation%20established%20that%20Russia%20interfereq,Trump%20presidency%20and%20worked%20to