جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، از سال ۲۰۱۷ بهعنوان مشاور ارشد رئیسجمهور در کاخ سفید فعالیت کرد. او پیش از ورود به دولت ترامپ مدیرعامل نشریه «نیویورک آبزرور» و تاجر املاک بود و پس از پیروزی ترامپ سریعاً در حلقه تصمیمگیری کاخ سفید قرار گرفت. بر اساس گزارش AP، کوشنر «یکی از قدرتمندترین مشاوران» ترامپ بود و نقش مهمی در مذاکرات سیاسی (مانند تلاشهای صلح خاورمیانه) داشت . حضور او و همسرش ایوانکا (بدون سمت رسمی دولتی) در رأس قدرت دولتی، بحثهایی درباره احتمال نقض قوانین عدمتضاد منافع و رابطه خانوادگی در روند تصمیمگیری بهراه انداخت.
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان (PIF) و اهداف آن
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی (PIF)، تحت ریاست محمد بن سلمان (ولیعهد)، یکی از بزرگترین صندوقهای ثروت ملی جهان با دارایی حدود ۹۰۰ میلیارد دلار است . این صندوق در سال ۱۹۷۱ تاسیس و مأموریت آن تأمین مالی پروژههای راهبردی اقتصادی برای متنوعسازی اقتصاد کشور اعلام شد. در دوره محمد بن سلمان، PIF مأموریت اصلی اجرای چشمانداز ۲۰۳۰ سعودی و کاهش اتکا به نفت را بر عهده داشته و در پروژههای عظیمی مانند شهر جدید «NEOM» و صنایع زیرساختی مشارکت کرده است . اخیراً نیز مقامات صندوق از برنامه پنجساله جدیدی خبر دادهاند که در آن سهم سرمایهگذاری خارجی کاهش و تمرکز بیشتر بر طرحهای داخلی اعمال میشود .
جزئیات قرارداد
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان در نیمه دوم سال ۲۰۲۱، دو میلیارد دلار به شرکت تازهتأسیس Affinity Partners منتقل کرد؛ شرکتی که جرد کوشنر پس از خروج از کاخ سفید ایجاد کرد. مشاوران داخلی صندوق ابتدا هشدار دادند مدیران Affinity تجربه کافی ندارند. آنها درباره توان سرمایهگذاری این تیم تردید داشتند. با این حال، محمد بنسلمان شخصاً سرمایهگذاری را تأیید کرد و روند را جلو برد. قرارداد نهایی شد و کوشنر امتیاز بزرگ گرفت. طبق اطلاعات موجود، صندوق سعودی هر سال ۱.۲۵ درصد کارمزد مدیریت میپردازد؛ یعنی حدود ۲۵ میلیون دلار در سال. این مبلغ به عملکرد سرمایهگذاری وابسته نیست. منتقدان میگویند این قرارداد درآمدی تضمینی برای کوشنر ایجاد میکند. آنها این مدل را «پرداخت برای خدمات» مینامند. بهگفته مخالفان، این رابطه مالی شائبه نفوذ سیاسی و تعارض منافع را تقویت میکند.
واکنش کنگره و سنا: تعارض منافع و انتقادات
موضوع سرمایهگذاری PIF بهسرعت کنگره آمریکا را حساس کرد. در ژوئن ۲۰۲۲، کمیته نظارت مجلس نمایندگان از کوشنر پرسید آیا او از موقعیت دولتی خود سوءاستفاده کرده تا «میلیاردها دلار از دولت سعودی» دریافت کند یا نه. اعضای کمیته همچنین پرسیدند این رابطه مالی چه اثری بر سیاست خارجی آمریکا گذاشته است.
در اکتبر ۲۰۲۴، رون وایدن و جیمی راسکین نامهای به دادستان کل فرستادند و خواستار تعیین یک دادستان ویژه شدند. آنها نوشتند سرمایهگذاری دو میلیارد دلاری عربستان در Affinity میتواند نمونهای از «راهزنی برای خانواده ترامپ» باشد. آنها تأکید کردند این معامله تعارض منافع آشکار ایجاد میکند.وایدن گفت ارتباطات مالی گسترده میان سعودیها و ترامپ «مسائل جدی» و «یک شبکه پیچیده از روابط مالی» ساخته است. او هشدار داد این شبکه میتواند بر سیاستگذاری آمریکا اثر بگذارد و نیاز به بررسی فوری دارد.
دیدگاه کارشناسان درباره انگیزهها و پیامدهای ژئوپلیتیکی
تحلیلگران خاورمیانه میگویند تصمیم عربستان برای سرمایهگذاری در شرکت کوشنر فقط اقتصادی نیست. گزارش رویترز نشان میدهد کوشنر پس از خروج از دولت چندین بار با محمد بنسلمان درباره عادیسازی روابط اسرائیل و عربستان مذاکره کرده است. این ارتباط سیاسی، نگاه کارشناسان را تقویت میکند. آنها میگویند عربستان با این سرمایهگذاری میخواهد رابطه خود را با حلقه ترامپ محکم کند؛ مخصوصاً با توجه به شرایط جدید که ترامپ برای دومین بار به قدرت رسید.
نویسنده گاردین با استناد به اسناد داخلی ادعا میکند بنسلمان این مبلغ را «به پاس وفاداری» به کوشنر اختصاص داده است. او میگوید هدف این اقدام فقط سودآوری نیست، بلکه ایجاد نفوذ سیاسی و فشار برای پیشبرد توافقهای صلح منطقهای است.برخی تحلیلگران نیز میگویند این سیاست بخشی از راهبرد گسترده سعودیهاست؛ راهبردی برای پیوندزدن نفت عربستان به منافع آمریکا و مقابله با نفوذ فزاینده چین در خاورمیانه.
بازتاب رسانهای در رسانههای آمریکا و بینالمللی
این موضوع در رسانهها بازتاب گستردهای داشته است. شبکههای خبری آمریکایی گزارش دادند که کوشنر در یک گردهمایی رسانهای مدعی شد تمام قوانین و موازین اخلاقی را رعایت کرده و هیچ تضاد منفعتی در کار خود نمیبیند . در مقابل، رویترز نوشت متخصصان اخلاق و نمایندگان کنگره (از هر دو حزب) نگرانند حضور مبلغ هنگفت سعودیها در صندوق او جلوهای از «پاداش» کار کوشنر باشد . گاردین نیز در تحلیل خود خاطرنشان کرد که اختصاص این سرمایهگذاری بهمعنای ایجاد «رابطه استراتژیک» با کوشنر و پاداش دادن به حمایتهای او از رژیم سعودی است . بهطور کلی، رسانههای بینالمللی این قرارداد را در چارچوب منافع ژئوپلیتیکی و مقررات دوگانه در واشینگتن بررسی کردهاند.
واکنش چهرههای سیاسی و اقتصادی برجسته آمریکا
در سیاست آمریکا، واکنشها درباره این سرمایهگذاری دوگانه بوده است. جیمی راسکین، نماینده دموکرات، در نامهای اعلام کرد کوشنر هنوز اسناد مربوط به این قرارداد را ارائه نمیدهد و او از این «امتناع» عمیقاً نگران است. جیمز کامر، رئیس جمهوریخواه کمیته نظارت مجلس، گفت کمیته همه گزینهها را برای بررسی این موضوع فعال نگه میدارد و پرونده را باز رها نمیکند.
کوشنر اما این اتهامات را محکم رد کرد. او پرسشهای رسانهها را «حقههای سیاسی کودکانه» نامید و گفت هرگز تصمیمی علیه منافع آمریکا نگرفته است. او افزود این سرمایهگذاری کاملاً قانونی است و هیچ ارتباط پنهانی در کار نیست.اقتصاددانان برجسته یا فعالان بزرگ بازار واکنش رسمی نشان ندادند، اما بسیاری از مفسران اقتصادی همچنان بر ضرورت شفافیت مالی و نقدینگی در معاملات بینالمللی تأکید میکنند.
تحلیل حقوقی و چشمانداز تحقیقات رسمی
از نظر حقوقی، چند چالش جدی وجود دارد. رون وایدن و جیمی راسکین میگویند قانون FARA باید روشن کند آیا کوشنر فعالیتی انجام داده که او را مشمول ثبتنام بهعنوان «نماینده یک دولت خارجی» میکند یا نه. آنها هشدار میدهند سرمایهگذاری چندمیلیاردی یک صندوق دولتی خارجی میتواند مصداق این الزام باشد.
برخی حقوقدانان نیز میگویند معاملات بزرگ با سرمایه دولتی خارجی – مثل احتمال خرید یک شرکت بزرگ مانند EA – معمولاً زیر نظر کمیته امنیتی CFIUS میرود. آنها معتقدند حضور کوشنر میتواند این روند را سادهتر یا سریعتر کند و این موضوع باید بررسی شود.
چند قانونگذار درخواست بررسی و تفحص از این پرونده را از دادستان ویژه مطرح کردهاند، اما تاکنون هیچ نهاد قضایی تحقیقات رسمی را آغاز نکرده است. کوشنر و شرکت Affinity Partners اعلام کردهاند تمام قوانین را رعایت کردهاند و هیچ تخلفی مرتکب نشدهاند. نتیجه پرونده هنوز نامشخص است و احتمال ادامه بازبینی کنگره و نهادهای نظارتی جدی است.
منابع
- https://americanoversight.org/investigation/ivanka-trumps-role-in-the-administration/#:~:text=Ivanka%20Trump%E2%80%99s%20and%20Jared%20Kushner%E2%80%99s,or%20background%20in%20those%20issues
- https://apnews.com/article/fdc1329189bc456680d82ebdb6907c7e#:~:text=Kushner%20emerged%20as%20one%20of,side%20and%20on%20his%20plane
- https://cepr.net/publications/jared-kushners-great-ea-swindle/#:~:text=The%20terms%20reveal%20a%20pay,Since%202021%2C%20Affinity%20Partners%20has
- https://www.finance.senate.gov/chairmans-news/wyden-investigation-of-kushner-firm-continues-new-letter-outlines-affinity-partners-fee-structure-lack-of-return-to-investors-questionable-deals-with-foreign-governments#:~:text=Affinity%20has%20pocketed%20as%20much,million%20from%20the%20Saudi%20government
- https://www.reuters.com/world/middle-east/saudi-arabia-doubling-down-economic-transformation-plan-finance-minister-says-2024-10-30/#:~:text=The%20country%27s%20%24925%20billion%20PIF,such%20as%20investments%20in%20Uber
- https://www.cbsnews.com/news/jared-kushner-post-white-house-business-moves-saudis-wealth-fund-mohammed-bin-salman-jamal-khashoggi/#:~:text=Kushner%2C%20speaking%20at%20a%20summit,interest%20in%20his%20business%20deal
- https://www.reuters.com/world/kushner-has-discussed-us-saudi-diplomacy-with-saudi-crown-prince-2024-10-04/#:~:text=presidential%20election
- https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/oct/29/jared-kushner-financial-ties-trump#:~:text=It%E2%80%99s%20no%20surprise%20that%20the,billions%20of%20dollars%20in%20US
- https://www.washingtonpost.com/politics/2023/02/15/democrats-jared-kushner-saudi-investment-documents/#:~:text=Raskin%E2%80%99s%20request%20is%20expected%20to,told%20The%20Post%20last%20week
- https://www.reuters.com/world/us/us-house-panel-probing-saudi-arabias-investment-kushners-firm-2022-06-02/#:~:text=,on%20Thursday%20in%20a%20letter
- https://www.reuters.com/world/us/democratic-lawmakers-request-probe-into-trump-son-in-law-after-reuters-saudi-2024-10-24/#:~:text=WASHINGTON%2C%20Oct%2024%20%28Reuters%29%20,a%20letter%20from%20the%20lawmakers
