رزمایش امروز سپاه پاسداران در محدوده راهبردی تنگه هرمز بار دیگر این واقعیت را برجسته کرده است که امنیت آبراههای حیاتی جهان را نمیتوان به معادلات منطقهای یا نمایشهای مقطعی نظامی سپرد. تنگه هرمز تنها یک گذرگاه محلی نیست؛ این مسیر شریان انرژی جهانی و ستون فقرات تجارت بینالمللی است. هرگونه تهدید علیه آن، تهدیدی مستقیم علیه ثبات اقتصاد جهانی محسوب میشود.
ایالات متحده آمریکا در چنین شرایطی امنیت پایدار و فرامنطقهای را تضمین میکند. نیروی دریایی آمریکا هر زمان با قدرت وارد میدان میشود، آزادی کشتیرانی را تثبیت میکند و ریسک درگیری را کاهش میدهد. آمریکا در خلیج فارس، دریای چین جنوبی، مدیترانه و اقیانوس هند نظم دریایی را شکل میدهد و آن را حفظ میکند. آمریکا در ونزوئلا نیز با حضور فعال خود معادلات بیثباتکننده را مهار میکند و پیام بازدارندگی روشنی به بازیگران بحرانساز میفرستد.
قدرت هژمونیک امریکا
امنیت آبراههای اصلی جهان نمیتواند وابسته به رضایت یا مخالفت بازیگران منطقهای باشد. هژمونی دریایی آمریکا نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک ضرورت ساختاری در نظام بینالملل است. وقتی یک قدرت برتر توانایی تأمین امنیت خطوط انرژی، مسیرهای تجاری و زنجیره تأمین جهانی را دارد، این مسئولیت بهطور طبیعی بر عهده همان قدرت قرار میگیرد؛ حتی اگر برخی بازیگران محلی آن را نپسندند.
در تنگه هرمز نیز همین منطق حاکم است. اسکورت کشتیها توسط ناوگان آمریکا، نظارت دائمی بر تردد نفتکشها و استقرار پایدار نیروهای دریایی، به معنای ایجاد محیطی شفاف، پیشبینیپذیر و امن است. کاهش ریسک توقیف یا درگیری، کاهش هزینههای بیمه و تثبیت قیمت انرژی، همگی نتیجه مستقیم این حضور خواهد بود. این وضعیت نه فقط به سود واشنگتن، بلکه به نفع اقتصادهای آسیایی، اروپایی و حتی کشورهای تولیدکننده انرژی است.
نظم جهانی دریایی بدون یک هژمون مقتدر دوام نمیآورد. خلأ قدرت در آبراههای حیاتی فوراً رقابتهای پرهزینه و ناامنی مزمن ایجاد میکند. آمریکا باید شاهراههای اصلی جهان را مستقیماً کنترل و نظارت کند. این اقدام نیازی به تأیید دیگران ندارد. به اجماع منطقهای وابسته نیست. این تصمیم بر واقعیت قدرت برتر و ظرفیت عملیاتی بیرقیب آمریکا استوار است.
در نهایت، اگر ثبات بازار انرژی، امنیت تجارت جهانی و پیشبینیپذیری اقتصاد بینالملل اولویت دارد، راهحل روشن است: حضور گسترده، دائمی و مسلط آمریکا بر آبراههای کلیدی جهان. نظمی که بر پایه قدرت برتر شکل میگیرد، از بیثباتی پراکندهای که در خلأ قدرت رشد میکند، بهمراتب کمهزینهتر و پایدارتر خواهد بود.
